شماره نظریه : ۷/۱۴۰۲/۱۱۰۴ شماره پرونده : ۱۴۰۲-۸۲-۱۱۰۴ح تاریخ نظریه : ۱۴۰۳/۰۴/۲۳ استعلام : دادورزی: به استحضار میرساند انستیتو پاستور ایران نهادی دولتی و از توابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد و به سبب ارائه خدمات عامالمنفعه در جهت حفظ سلامت عمومی، برخی افراد خیر با اطمینان خاطر به واسطه شخصیت حقوقی دولتی […]
شماره نظریه : ۷/۱۴۰۲/۱۱۰۴
شماره پرونده : ۱۴۰۲-۸۲-۱۱۰۴ح
تاریخ نظریه : ۱۴۰۳/۰۴/۲۳
استعلام :
دادورزی: به استحضار میرساند انستیتو پاستور ایران نهادی دولتی و از توابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد و به سبب ارائه خدمات عامالمنفعه در جهت حفظ سلامت عمومی، برخی افراد خیر با اطمینان خاطر به واسطه شخصیت حقوقی دولتی انستیتو، در ادوار مختلف اموال خود را بویژه در قالب عقد وقف به این انستیتو واگذار کرده و رئیس وقت انستیتو پاستور ایران (به عنوان شخصیت حقوقی دولتی و نه خصوصی یا شخص حقیقی) که از کارکنان دولت میباشد و با حکم وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منصوب میشود را به عنوان متولی منصوص موقوفه بدون دخالت سازمان اوقاف تعیین کردهاند. رؤسای بعدی انستیتو نیز هر یک به واسطه قائممقامی شخصیت حقوقی دولتی قبلی متولی منصوص محسوب میشوند. توضیح آنکه، رئیس انستیتو پاستور ایران به عنوان شخص حقوقی دولتی و از طرفی همزمان به عنوان متولی ملک موقوفه باید شرعاً و قانوناً حافظ منافع دولت و موقوفه باشد و برای انجام این مسؤولیت گاهی شرایط اقتضا میکند دعاوی حقوقی – ملکی در مراجع قضایی مطرح کند؛ این در حالی است که دعاوی طرح شده مربوط به موقوفات از سوی رئیس انستیتو پاستور ایران که همزمان متولی هم میباشد، توسط برخی دادگاهها با این ایراد مواجه میشود که به موجب ماده ۳ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی: «هر موقوفهای دارای شخصیت حقوقی است که متولی یا سازمان اوقاف نماینده آن به حساب میآید.»، لذا طرح دعوا از سوی انستیتو به نمایندگی فرد تعرفه شده در سامانه ثنا فاقد وجاهت قانونی است و باید متولی موقوفه که رئیس انستیتو پاستور ایران است، مستقیماً طرح دعوا کند. با توجه به اینکه ثبت دادخواستها فقط از طریق سامانه ثنا با شناسه ملی انستیتو صرفاً به نام انستیتو پاستور ایران امکانپذیر است و با عنایت به مقدور نبودن اخذ و تفکیک دو شناسه ملی جهت ثبت دعاوی برای بخش موقوفات و غیر موقوفات به طور مجزا، خواهشمند است در خصوص تفسیر ماده ۳ یادشده با لحاظ استنتاج مراجع قضایی و ارتباط یا عدم ارتباط آن با متولیگری دولت و تداخل آن با شخصیت حقوقی عمومی انستیتو و نحوه صحیح طرح دعوا با توجه به ساز و کار سامانه ثنا، جهت حفظ و صیانت از حقوق موقوفات دولت و جلوگیری از سوء استفاده اشخاص ثالث از این خلاء قانونی، اعلام نظر فرمایید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، وفق ماده ۳ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی، هر موقوفه دارای شخصیت حقوقی است و متولی یا سازمان یادشده حسب مورد نماینده آن میباشد. ثانیاً، به لحاظ شخصیت حقوقی مستقل موقوفه، این دعاوی اصولاً نباید از جانب انستیتو پاستور مطرح شود و علیالاصول باید شناسه کاربری مستقلی برای موقوفه تعریف و طراحی شود و نمیتوان بر اساس شناسه و حساب کاربری انستیتو طرح دعوا کرد.
- منبع خبر : درگاه ملی قوه قضاییه
Wednesday, 4 September , 2024