محمدحسن رهنما، مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر با اشاره به نقش دامپزشکی در جلوگیری از انتقال بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، از انجام بیش از ۵۸۰۰ بازدید بهداشتی، نظارت بر کشتار دام و طیور، واکسیناسیون گسترده دام‌ها و انجام نزدیک به ۲۸ هزار آزمایش کنترل کیفی مواد غذایی در طرح تشدید نظارت‌های بهداشتی ایام رمضان خبر داد.

دادورزی: مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر در نشست خبری شامگاه سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت ماه در جمع خبرنگاران از حرکت این مجموعه از «نظارت سنتی» به سمت «نظارت هوشمند» خبر داد و گفت این رویکرد با هدف افزایش کارایی، کاهش زمان پاسخگویی و پوشش سریع نقاط حساس از کشتارگاه تا بازار در دستور کار قرار گرفته است.

به گزارش خبرنگار دادورزی؛ محمدحسن رهنما اظهار کرد: در این ساختار جدید تلاش شده است نظارت‌ها به‌صورت هدفمند و هوشمند انجام شود تا علاوه بر افزایش دقت، نقاط ضعف در زنجیره تولید پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی و مدیریت شوند.

وی با اشاره به سه رکن اصلی پیشگیری در حوزه دامپزشکی افزود: «نظارت مستمر»، «شناسایی زودهنگام» و «برخورد قاطع» سه محور اصلی در پیشگیری از تهدیدهای بهداشتی هستند.

رهنما ادامه داد: نظارت مستمر به این معناست که نیروهای دامپزشکی به‌صورت مداوم در نقاط حساس حضور داشته باشند. ما تلاش می‌کنیم از نظارت کمی به سمت نظارت کیفی حرکت کنیم و تمرکز خود را بر نقاطی بگذاریم که بیشترین خطر آلودگی یا تخلف بهداشتی را دارند.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر گفت: شناسایی زودهنگام نیز به معنای تشخیص احتمال بروز تخلف یا آلودگی پیش از وقوع آن است، زیرا سلامت مردم با بسیاری از مسائل دیگر تفاوت دارد؛ برای مثال تخلفاتی مانند کم‌فروشی یا گران‌فروشی قابل جبران است، اما اگر غذای ناسالم وارد سفره مردم شود، حتی برخورد با متخلف نیز نمی‌تواند آثار آن را برای جامعه جبران کند.

وی تأکید کرد: به همین دلیل تمام تلاش دامپزشکی بر پیشگیری و شناسایی زودهنگام متمرکز است و در صورت مشاهده تخلف نیز برخورد قانونی و سریع با هرگونه تهدید علیه امنیت غذایی عمومی در دستور کار قرار می‌گیرد.

محمدحسن رهنما افزود: تمرکز بر نظارت هوشمند نه تنها از سلامت جامعه محافظت می‌کند، بلکه با تضمین امنیت غذایی می‌تواند در ارتقای رفاه اجتماعی نیز نقش مهمی ایفا کند.

وی با اشاره به اقدامات اداره کل دامپزشکی استان بوشهر در سال ۱۴۰۴ گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات، ساماندهی کشتارگاه‌های سنتی و حرکت به سمت کشتارگاه‌های صنعتی، به‌روز و تحت پایش بود که مقدمات اجرای آن با پیگیری‌های اداره کل دامپزشکی استان فراهم شد.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر همچنین از نقش رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی این موضوع قدردانی کرد و افزود: اطلاع‌رسانی رسانه‌ها باعث شد این موضوع از یک مسئله صرفاً نظارتی به یک مطالبه اجتماعی تبدیل شود و مردم نیز خواستار اجرای استانداردهای روز در حوزه بهداشت و نظارت شوند.

وی اظهار کرد: امیدواریم پس از برطرف شدن شرایط جنگی، بتوانیم در چارچوب قوانین و توان موجود شرایط مطلوب‌تری برای مردم استان بوشهر فراهم کنیم.

محمدحسن رهنما در ادامه به موفقیت استان در پرورش میگو در سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: بیماری AHPND یا نکروز حاد هپاتوپانکراس که حدود ۲ سال پیش در استان بوشهر و کشور شیوع پیدا کرده بود، تولید میگو را از حدود ۴۰ هزار تن به ۱۷ هزار تن کاهش داده بود.

وی افزود: با آگاهی‌رسانی، آموزش، راهبری مناسب و همکاری پرورش‌دهندگان و دستگاه‌های مرتبط، در سال ۱۴۰۴ توانستیم تولید میگو را دوباره به بیش از ۳۰ هزار تن برسانیم و عملاً پیک بیماری را مدیریت کنیم.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر گفت: بیماری AHPND یکی از بیماری‌های مهم در صنعت میگو است که باعث تلفات و خسارت اقتصادی قابل توجهی می‌شود، اما با هم‌افزایی ایجادشده میان تولیدکنندگان و دستگاه‌های مرتبط توانستیم این چالش را با موفقیت پشت سر بگذاریم.

وی در ادامه به ورود سویه جدید بیماری تب برفکی به کشور در سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و افزود: این بیماری خسارت‌های زیادی به صنعت دامپروری کشور وارد کرد، اما در استان بوشهر با پیش‌بینی‌های انجام‌شده، واکسیناسیون گسترده و همکاری دامداران توانستیم شرایط را مدیریت کنیم.

رهنما بیان کرد: با ایجاد کانال‌های اطلاع‌رسانی در فضای مجازی که حدود ۲ تا ۳ هزار دامدار در آن عضو بودند، اطلاع‌رسانی‌های لازم انجام شد و دامداران نیز با خرید واکسن و همکاری در اجرای برنامه‌های واکسیناسیون نقش مهمی در کنترل بیماری داشتند.

وی گفت: در مواردی که هزینه واکسیناسیون برای دامداران سنگین بود، دامپزشکی خدمات واکسیناسیون رایگان ارائه داد و در نهایت استان بوشهر توانست بدون تلفات از پیک این بیماری عبور کند.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر افزود: در استان حدود ۳۵ هزار رأس دام سنگین وجود دارد که در این طرح حدود ۱۷ تا ۱۸ هزار رأس دام تحت پوشش واکسیناسیون قرار گرفتند و تمرکز اصلی نیز بر مراکزی بود که بیشترین تجمع دام در آن‌ها وجود داشت.

وی ادامه داد: با همین رویکرد از انتشار بیماری به سایر نقاط استان جلوگیری شد.

محمدحسن رهنما همچنین از همکاری دستگاه‌های مختلف قدردانی کرد و گفت: با همکاری استانداری، جهاد کشاورزی و قوه قضاییه، در ابتدای شیوع بیماری جلسه کمیته بحران تشکیل شد و برای مدت حدود ۲۰ تا ۳۰ روز ورود و جابه‌جایی دام به استان محدود شد تا فرصت لازم برای انجام واکسیناسیون و ایجاد ایمنی فراهم شود.

وی در ادامه به اجرای طرح‌های تشدید نظارت بهداشتی اشاره کرد و افزود: سازمان دامپزشکی در مقاطع خاص مانند ماه مبارک رمضان و اعیاد، نظارت‌های بهداشتی را تشدید می‌کند که در سال ۱۴۰۴ نیز این طرح‌ها در استان اجرا شد.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر همچنین به فعالیت مستمر دامپزشکی در شرایط خاص کشور اشاره کرد و گفت: در ایام جنگ ۱۲ روزه و همچنین در دوره‌ای حدود ۴۰ روزه که کشور در شرایط خاص قرار داشت، بسیاری از دستگاه‌ها فعالیت محدودی داشتند، اما سازمان دامپزشکی حتی یک ساعت هم تعطیل نشد.

وی افزود: در تمام این ایام نظارت بر سلامت مواد غذایی مردم ادامه داشت و حتی در روزهایی که به دلیل شهادت رهبر شهید مقاومت برخی ادارات چند روز تعطیل بودند، دامپزشکی فعالیت‌های نظارتی و واکسیناسیون در روستاها را متوقف نکرد.

رهنما تأکید کرد: در استان بوشهر تمامی خدمات دامپزشکی با همت کارکنان این مجموعه بدون وقفه ادامه یافت و نتایج آن در عملکردهای ارائه‌شده در ادامه گزارش‌ها قابل مشاهده است.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر با تأکید بر نقش حیاتی دامپزشکی در تأمین سلامت جامعه انسانی گفت: انسان نیز در زنجیره ارتباط با دام قرار دارد و یکی از مهم‌ترین وظایف دامپزشکی، ایجاد سد ایمنی برای جلوگیری از انتقال بیماری‌های مشترک بین انسان و دام است. بیماری‌های خطرناکی مانند تب مالت، تب کریمه‌کنگو و سل با واکسیناسیون، مراقبت‌ها، سم‌پاشی‌ها و دیگر اقدامات دامپزشکی کنترل می‌شوند تا از انتقال آن‌ها از حوزه دام به خانوار جلوگیری شود. این عملکرد در سال ۱۴۰۴ موجب کاهش موارد ابتلا شد و امیدواریم بتوانیم با توان بیشتری این روند را ادامه دهیم.

محمدحسن رهنما یکی از وظایف مهم این مجموعه را ارائه خدمات رایگان دامپزشکی در مناطق روستایی و عشایری عنوان کرد و افزود: تمام خدمات دامپزشکی در روستاها به‌صورت رایگان انجام می‌شود. تنها واکسن تب برفکی با توجه به اینکه سویه جدید آن در داخل تولید نشده و از بخش خصوصی تأمین شده بود، هزینه داشت؛ با این حال در بسیاری از مناطق تزریق این واکسن نیز رایگان انجام شد.

وی از عملکرد روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استان نیز قدردانی کرد و گفت: یکی از رویکردهای اصلی ما ارائه شفاف و مستقیم عملکرد دامپزشکی به مردم است که این امر نیازمند ارتباط مستمر و مؤثر با رسانه‌هاست. خوشبختانه روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استان این وظیفه را به‌خوبی اجرا کرده و بازتاب آن در رسانه‌ها مشهود است.

رهنما درباره اقدامات شاخص انجام‌شده در طرح تشدید نظارت‌های بهداشتی در ایام «جنگ رمضان» اظهار کرد: در این بازه زمانی بیش از ۵۸۳۶ بازدید بهداشتی و شرعی از کشتار دام انجام شد. در این مدت بیش از ۲۵۰۰ رأس دام تحت نظارت دامپزشکی قرار گرفت و موارد بیماری، تخلفات و موارد قابل حذف از چرخه مصرف انسانی شناسایی و مدیریت شد.

به گفته او، نظارت بهداشتی و شرعی بر یک‌میلیون و ۶۹۰ هزار قطعه طیور نیز انجام شد که رقم قابل‌توجهی برای استان بوشهر محسوب می‌شود.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر در تشریح وضعیت واکسیناسیون دام‌ها گفت: در حوزه بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی، بیش از ۲۲۰ هزار نوبت واکسیناسیون در ۱۵ نوع واکسن انجام شد. همچنین ۱۵ نوع بیماری در دامداری‌ها و گله‌ها به‌طور مستمر رصد و در صورت تشخیص موارد مشکوک، اقدامات لازم صورت گرفت. در مجموع ۲۳۲۷ مورد معاینه و مراقبت دام نیز در این مدت انجام شده است.

او همچنین به نقش اداره قرنطینه و امنیت زیستی اشاره کرد و افزود: یکی از وظایف این بخش نظارت بر ورود و خروج محموله‌های دامی است. آزمایشگاه کنترل کیفی و آزمایشگاه مرجع تشخیص بیماری‌های میگو در استان بوشهر، که یکی از قطب‌های آزمایشگاهی کشور است، در این زمینه نقش اساسی دارند. علاوه بر آزمایشگاه استان، فقط دو آزمایشگاه مشابه در کشور وجود دارد.

وی ادامه داد: در بخش قرنطینه و امنیت زیستی، بیش از ۲۵۰۰ کیلوگرم محموله صادراتی و ۱۳ هزار کیلوگرم محموله وارداتی طی ۴۰ روز رصد و پایش شد و فرایند صادرات و واردات آن‌ها با موفقیت انجام گرفت. همچنین بر پنج‌میلیون و ۵۶۲ هزار قطعه مرغ زنده کشتاری نظارت قرنطینه‌ای انجام شد و گواهی‌های مربوط صادر شد.

رهنما درباره فعالیت آزمایشگاه‌های دامپزشکی استان نیز گفت: در این بازه زمانی ۲۷ هزار و ۹۸۸ آزمایش پایش و کنترل کیفی مواد غذایی و ۱۷۹۰ آزمایش تشخیصی انجام شد. آزمایشگاه‌های ما از نقاط قوت دامپزشکی استان هستند و در ایام جنگ رمضان حتی یک ساعت تعطیلی نداشتند و نمونه‌گیری‌ها و آزمایش‌ها را بدون وقفه انجام دادند.

وی به واکسیناسیون طیور بومی اشاره کرد و گفت: در این ایام ۲۴۰ نوبت واکسن نیوکاسل مقاوم به حرارت در واحدهای روستایی توزیع شد که نقش مهمی در جلوگیری از تهدید مرغداری‌های صنعتی ایفا کرد.

او مجموع این اقدامات را خلاصه‌ای از عملکرد دامپزشکی استان بوشهر در سال ۱۴۰۴ و به‌ویژه در ایام جنگ رمضان عنوان کرد.

گفتنی است این سلسله نشست‌های خبری با همت عباس مطاف معاون فرهنگی و امور رسانه‌ای اداره کل ارشاد اسلامی بوشهر با هدف پاسخگویی مسئولان در شب‌های میدان هر شب ساعت هشت شب در ایستگاه رسانه‌ای واقع در میدان امام خمینی ( ره) با حضور جمعی از خبرنگاران برگزار می‌شود.