دادورزی: عقیل امینی، مدیرکل شیلات استان بوشهر گفت: در سال ۱۴۰۴ تولید میگوی پرورشی استان به ۳۰ هزار و ۴۶۰ تن رسید. استان بوشهر اکنون بیش از ۵۰ درصد تولید میگوی پرورشی کشور را به خود اختصاص داده است. همچنین امسال برای نخستین بار رکورد تولید میگوی پرورشی در کشور با ۶۲ هزار تن شکسته شد که سهم عمده آن مربوط به استان بوشهر است.

به گزارش خبرنگار دادورزی؛ عقیل امینی در نشست خبری که شنبه ۱۹ اردیبهشت در ایستگاه رسانه‌ای استان با حضور خبرنگاران برگزار شد، با اشاره به فعالیت‌های این اداره‌کل گفت: استان بوشهر تا قبل از دهه ۷۰ بیشتر در زمینه صید و صیادی فعال بود، اما از سال ۱۳۷۴ آبزی‌پروری در استان شکل گرفت و پرورش میگو در سایت «حله» به عنوان نخستین سایت پرورشی استان آغاز شد.

امینی افزود: در حال حاضر حدود ۱۳ سایت فعال در استان وجود دارد که از این میزان، هفت هزار و ۸۰۰ هکتار به بهره‌برداری رسیده و آماده ذخیره‌سازی لارو میگو است. همچنین نزدیک به ۴۰۰۰ هکتار دیگر نیز در حال ساخت است که در یکی دو سال آینده به مجموعه سایت‌های پرورشی استان اضافه خواهد شد.

وی ادامه داد: در مجموع حدود ۱۲ هزار هکتار زمین آبزی‌پروری در استان واگذار شده و بخشی از آن در حال ساخت است. همچنین حدود ۱۲ هزار هکتار دیگر نیز در مرحله استعدادیابی و واگذاری از سوی منابع طبیعی به شرکت شهرک‌های شیلاتی و شیلات قرار دارد که به‌زودی روند واگذاری قطعات آن انجام خواهد شد.

وی با بیان اینکه شیلات استان بوشهر در حوزه پرورش میگو قطب نخست کشور محسوب می‌شود، اظهار کرد: طی سه سال اخیر با بیماری نوظهوری به نام «AHPND» یا همان بیماری مرگ زودرس (EMS) که به بیماری «آپاترو پانکراس» نیز شناخته می‌شود، مواجه بوده‌ایم. این بیماری خساراتی به مزارع استان بوشهر و هرمزگان وارد کرد.

مدیرکل شیلات استان بوشهر گفت: در سال ۱۴۰۰ میزان تولید میگوی پرورشی استان به ۳۸ هزار تن رسید، اما در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به دلیل شیوع این بیماری با کاهش تولید مواجه شدیم و تولید به حدود ۱۷ هزار تن رسید.

وی ادامه داد: در این راستا جلسات متعدد فنی و دوره‌های آموزشی با همکاری اداره‌کل شیلات، دامپزشکی، پژوهشکده‌ها و سازمان شیلات ایران برگزار شد و در نهایت تصمیم بر اصلاح ساختار مزارع پرورش میگو گرفته شد. هدف از این اصلاح ساختار کاهش ارتباط موجود زنده با خاک بود. به همین دلیل استخرها لاینر و بتنی شدند.

عقیل امینی بیان کرد: در گذشته برداشت ۴ تا ۵ تن در هر هکتار برای ما یک هدف بزرگ محسوب می‌شد، اما امسال با اجرای اصلاحات ساختاری توانستیم در برخی مزارع بیش از ۵۰ تن در هر هکتار تولید داشته باشیم. حتی در برخی استخرها برداشت ۱۰۰ تن نیز ثبت شده که البته نمونه‌های خاص با مدیریت پیشرفته، استفاده از فیلترها و سیستم‌های دقیق بوده است.

وی افزود: صنعت پرورش میگو در استان به سمت ایجاد نوزادگاه‌ها و توسعه سیستم‌های جدید حرکت کرده و تلاش می‌کنیم اصلاح ساختار در تمام مزارع استان اجرایی شود.

مدیرکل شیلات استان بوشهر گفت: در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۳۰ استخر در استان به صورت لاینر یا بتنی برای ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار گرفت. در همان سال با وجود کشت شش هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضی، تولید استان ۱۷ هزار تن بود، اما در سال گذشته با زیرکشت رفتن چهار هزار و ۹۸۷ هکتار، میزان تولید به بیش از ۳۰ هزار تن رسید که نتیجه همین اصلاحات ساختاری است.

وی افزود: در سال ۱۴۰۴ تولید میگوی پرورشی استان به ۳۰ هزار و ۴۶۰ تن رسید. استان بوشهر اکنون بیش از ۵۰ درصد تولید میگوی پرورشی کشور را به خود اختصاص داده است. همچنین امسال برای نخستین بار رکورد تولید میگوی پرورشی در کشور با ۶۲ هزار تن شکسته شد که سهم عمده آن مربوط به استان بوشهر است.

عقیلی امینی با اشاره به جایگاه استان در تولید لارو میگو گفت: استان بوشهر علاوه بر قطب تولید میگو، قطب تولید لارو میگو نیز محسوب می‌شود. در حال حاضر ۲۳ کارگاه فعال تولید لارو در استان وجود دارد که عمدتاً در شهرستان تنگستان مستقر هستند.

وی ادامه داد: سال گذشته حدود ۴ میلیارد قطعه لارو میگو در این کارگاه‌ها تولید شد که بیش از ۲ میلیارد قطعه در استان ذخیره‌سازی و حدود دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون قطعه نیز به استان‌های میگوپرور مانند سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خوزستان و گلستان (منطقه گمیشان) ارسال شد.

مدیرکل شیلات استان بوشهر افزود: گونه‌ای که در استان بوشهر پرورش داده می‌شود، گونه «وانامی» است. همچنین طرحی در دست اجراست که با راه‌اندازی «شهر مولد دلیران» در شهرستان تنگستان، صنعت پرورش میگو از حالت سنتی و متراکم به سمت فوق‌متراکم حرکت کند.

وی توضیح داد: در این مجموعه قرار است در واحدهای دو و نیم هکتاری و در قالب ۳ دوره تولید در سال، حدود ۲۴ تن میگو تولید شود. این مجموعه به صورت گلخانه‌ای و با همکاری قرارگاه امام حسن(ع) در حال اجراست.

عقیل امینی تأکید کرد: صنعت پرورش میگو باید از حالت سنتی به سمت بهره‌وری بیشتر و توسعه عمودی حرکت کند، چراکه تولید ۴ تا ۵ تن در هر هکتار دیگر توجیه اقتصادی ندارد.

وی در ادامه به پرورش ماهی در قفس اشاره کرد و گفت: استان بوشهر یکی از استان‌های پیشرو در این صنعت است. در حال حاضر ۲۱ مزرعه با ۱۰۰ قفس در دریا به بهره‌برداری رسیده که ظرفیت اسمی آن‌ها ۱۴ هزار و ۲۵۰ تن است.

مدیرکل شیلات استان بوشهر افزود: طبق برنامه هفتم توسعه، استان باید تا سال ۱۴۰۷ به ظرفیت ۲۳ هزار و ۵۰۰ تن در پرورش ماهی در قفس برسد. برای تحقق این هدف چند پروژه در دست اجراست که برخی از آن‌ها در هفته دولت و دهه فجر امسال به بهره‌برداری می‌رسند و ظرفیت استان را به حدود ۱۷ هزار تن خواهند رساند.

وی ادامه داد: با توجه به وجود متقاضیان جدید، پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۰۶ ظرفیت تولید استان به حدود ۲۳ هزار تن برسد.

عقیل امینی با اشاره به چالش‌های این صنعت گفت: مهم‌ترین مشکل در پرورش ماهی در قفس، تأمین بچه‌ماهی است. در حالی که در صنعت میگو، تکثیر و پرورش به صورت متوازن توسعه یافته، در این حوزه مزارع پرورش ایجاد شده اما مراکز تکثیر کافی وجود ندارد.

وی افزود: در حال حاضر تنها مجموعه فعال تولید بچه‌ماهی در کشور شرکت «راموس» است که ظرفیت آن ۱۰ میلیون قطعه است، اما تولید فعلی آن حدود ۶ تا ۷ میلیون قطعه است. این مجموعه بچه‌ماهی‌های بسیار ریز را از استرالیا وارد کرده و پس از رساندن آن‌ها به وزن ۳۰ تا ۵۰ گرم، به مزارع پرورش در قفس تحویل می‌دهد.

مدیرکل شیلات استان بوشهر گفت: در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ با پیگیری‌های انجام شده، ۲۶ موافقت اصولی برای ایجاد مراکز تکثیر صادر شده و ۴ پروژه نیز کلنگ‌زنی شده که بین ۳۰ تا ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند. همچنین ۴ پروژه دیگر نیز امسال کلنگ‌زنی خواهد شد تا توسعه تکثیر و پرورش به صورت متوازن پیش برود.

وی ادامه داد: علاوه بر میگو و ماهی در قفس، گونه‌های دیگری از آبزیان نیز در استان بوشهر پرورش داده می‌شوند. از جمله آن‌ها تولید جلبک است که استان بوشهر در این حوزه نیز قطب اول کشور محسوب می‌شود.

عقیلی امینی گفت: سال گذشته از ۶ کارگاه فعال در استان، ۱۳۲ تن خمیر جلبک تولید شد. این محصول اگرچه در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اما در صنایع غذایی، تولید پاستا و همچنین محصولات آرایشی و بهداشتی ارزش افزوده بالایی دارد و عمدتاً توسط شرکت‌های دانش‌بنیان در استان تولید می‌شود.

وی افزود: یکی دیگر از فعالیت‌ها در استان، تولید «پلی‌کیت‌ها» یا کرم‌های نس است که به نوعی همان کرم خونی محسوب می‌شوند. این کرم‌ها معمولاً به عنوان طعمه قلاب استفاده می‌شوند. ۲ مجموعه در شهرک زیست‌فناوری استان برای تولید این محصول در حال آماده‌سازی هستند و پیش‌بینی می‌شود امسال به بهره‌برداری برسند.

مدیرکل شیلات استان بوشهر ادامه داد: واردات این محصول سالانه ارز قابل توجهی از کشور خارج می‌کند، در حالی که این کرم‌ها خوراک مولدین میگو در مراکز تکثیر هستند و تولید آن‌ها در داخل می‌تواند نقش مهمی در افزایش تولید لارو داشته باشد.

وی همچنین به سایر فعالیت‌های آبزی‌پروری در استان اشاره کرد و گفت: در حوزه ماهیان زینتی دو مجموعه با ظرفیت یک میلیون قطعه در استان فعال هستند که در حال حاضر حدود ۶۰ هزار قطعه تولید دارند. همچنین در شهرستان دشتی یک مجموعه تولید زالوی طبی با ظرفیت ۲۵ هزار قطعه فعال است که سال گذشته ۶۰ هزار قطعه زالوی طبی تولید کرده است.

امینی افزود: در زمینه پرورش صدف خوراکی و زینتی نیز فعالیت‌هایی در استان در حال انجام است.

مدیرکل شیلات استان بوشهر گفت: در حوزه آبزی‌پروری برخی کارهای پایلوت و آزمایشی در حال انجام است که امیدواریم به‌زودی بتوانیم در سایت‌های پرورشی استان از این مجموعه‌ها تولید داشته باشیم.

وی در ادامه با اشاره به حوزه صید و صیادی افزود: با توجه به تغییرات اقلیمی، صیدهای بی‌رویه، صید خارج از فصل و برخی عوامل دیگر، صیادی در کل دنیا رو به کاهش است. در حال حاضر نیروی محرکه صنعت شیلات در دنیا آبزی‌پروری شده است. به همین دلیل تلاش داریم بخشی از جامعه صیادی را به سمت آبزی‌پروری در دریا هدایت کنیم تا این حوزه بتواند فرصت تنفس بیشتری پیدا کند.

مدیرکل شیلات استان بوشهر بیان کرد: در استان ۸ شهرستان ساحلی داریم که در هر کدام اداره شیلات مستقر است و به جامعه هدف خدمات‌رسانی می‌کند. در حال حاضر نیز ۳۷ اسکله، مراکز تخلیه و اسکله‌های مردمی در استان فعال هستند که به جامعه صیادی خدمات ارائه می‌دهند.

عقیل امینی ادامه داد: در حوزه صید و صیادی در سال گذشته اتفاقات خوبی رقم خورد و بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبارات ملی به استان جذب شد. یکی از پروژه‌ها اسکله نخل‌تقی بود و همچنین عملیات لایروبی اسکله خورخان که فاز نخست آن در اردیبهشت سال گذشته به بهره‌برداری رسید.

وی افزود: یکی از مطالبات مهم صیادان، ایجاد حوضچه آرامش در این اسکله‌ها بود تا شناورها بتوانند در آن توقف داشته باشند. این موضوع با حضور استاندار و رئیس سازمان مطرح شد و با پیگیری‌های انجام‌شده از سوی استان و سازمان شیلات، اعتبار آن نیز تأمین شد. پیمانکار این پروژه مشخص شده و هم‌اکنون در نخل‌تقی و خورخان عملیات اجرایی در حال انجام است.

مدیرکل شیلات استان بوشهر گفت: از دیگر پروژه‌های مهم، اسکله جفره بود که از سال ۱۳۹۷ متوقف شده و حدود ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشت. با پیگیری‌های استاندار، معاون اقتصادی استانداری، اداره‌کل شیلات و سازمان شیلات ایران، پیمانکار آن انتخاب شد و سال گذشته شرکت آب‌شکن اجرای پروژه را آغاز کرد.

وی ادامه داد: همچنین اسکله شیرینو با استفاده از اعتبارات شورای راهبردی پتروشیمی‌ها در سال گذشته اجرا شد. از دیگر اقدامات انجام‌شده می‌توان به اجرای روشنایی در چند  اسکله اشاره کرد. ایجاد سایبان در این چند اسکله نیز در دستور کار قرار دارد.

امینی افزود: سال گذشته در اسکله شیف نیز اقدامات مربوط به پس‌کرانه و ایجاد سایبان انجام شد؛ در حالی که پیش از این عملاً زیرساختی به نام اسکله در آن منطقه وجود نداشت، اما اکنون این زیرساخت‌ها در حال شکل‌گیری است.

وی با اشاره به برنامه‌های ترویجی و نمایشگاهی شیلات استان گفت: از سال ۱۴۰۱ پیگیر برگزاری نمایشگاه تخصصی صنعت شیلات در استان بودیم و همان سال نخستین نمایشگاه تخصصی شیلات در بوشهر برگزار شد. سال گذشته چهارمین دوره این نمایشگاه برگزار شد و امسال نیز برنامه‌ریزی برای برگزاری پنجمین دوره آن انجام شده است.

مدیرکل شیلات استان بوشهر ادامه داد: پس از نمایشگاه صنعت شیلات تهران، نمایشگاه بوشهر یکی از بهترین نمایشگاه‌های تخصصی این حوزه در کشور محسوب می‌شود. همچنین برای سومین بار در نمایشگاه بین‌المللی صنعت شیلات تهران حضور داشتیم.

وی افزود: در کنار این نمایشگاه‌ها، سومین جشنواره طبخ میگو و آبزیان نیز در استان برگزار شده است. همچنین در نمایشگاه امسال از «اطلس شیلاتی تحت وب استان» رونمایی شد.

عقیل امینی گفت: انتشار فصلنامه ترویجی دو زبانه فارسی و انگلیسی با نام «مطاف» برای نخستین بار در اداره‌کل شیلات استان بوشهر انجام شده است. همچنین در نمایشگاه صنعت شیلات از کتابی با عنوان «شانکی؛ هدیه‌ای از دل دریا» با هدف ترویج فرهنگ حفظ دریا و مصرف آبزیان رونمایی شد.

وی ادامه داد: همچنین از سامانه اختصاصی حفظ تنوع زیستی خلیج فارس رونمایی شده و یک کد دوبعدی (QR Code) به زبان فارسی و انگلیسی برای معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در شیلات استان طراحی شده است که به‌زودی نسخه عربی آن نیز اضافه خواهد شد تا سرمایه‌گذاران بتوانند اطلاعات مورد نیاز خود را از طریق آن دریافت کنند.

مدیرکل شیلات استان بوشهر در ادامه به یکی از اقدامات مهم این اداره‌کل اشاره کرد و گفت: برای نخستین بار در صنعت شیلات کشور، تفاهم‌نامه‌ای با شرکت پتروشیمی آریاساسول در سال ۱۴۰۲ منعقد شد.

وی افزود: مجموعه پتروشیمی‌ها و صنایع زیرمجموعه نفت همواره با مجموعه محیط زیست همکاری داشته‌اند، اما پس از نشست‌هایی که با این شرکت برگزار شد، برای نخستین بار تفاهم‌نامه‌ای در حوزه حفاظت از دریا با حضور معاون وقت اقتصادی استانداری در منطقه ویژه اقتصادی به امضا رسید.

امینی ادامه داد: بر اساس این تفاهم‌نامه، در مدت ۲ سال اقدام به ساخت زیستگاه‌های مصنوعی در دریا شده است. این سازه‌ها به صورت بتنی و با وزن حدود ۲ تن ساخته شده‌اند که تاکنون ۴۰۰ تن از آن‌ها تولید و در محدوده کنگان و عسلویه در دریا جانمایی شده است.

وی گفت: بخش دوم این تفاهم‌نامه مربوط به تکثیر و رهاسازی بچه‌ماهی «شانه‌زرد» است. در نخستین مرحله، در اردیبهشت سال گذشته ۱۳۰ هزار قطعه بچه‌ماهی در منطقه نای‌بند در دریا رهاسازی شد تا به تقویت ذخایر آبزیان و کمک به جامعه صیادی منجر شود.

مدیرکل شیلات استان بوشهر افزود: پیش‌بینی می‌شود در پایان اردیبهشت یا نهایتاً خرداد امسال نیز ۱۳۰ هزار قطعه دیگر از این گونه در دریا رهاسازی شود. همچنین در نمایشگاه صنعت شیلات امسال این تفاهم‌نامه برای ۲ سال آینده نیز با شرکت پتروشیمی آریاساسول تمدید شده است.

مدیرکل شیلات استان بوشهر گفت: هم‌اکنون حدود ۳۵ تعاونی صیادی در استان فعال هستند. این تعاونی‌ها به نوعی زیرمجموعه شیلات محسوب می‌شوند، اما تشکیل تعاونی، تدوین اساسنامه، برگزاری انتخابات و امور مربوط به آن‌ها بر عهده اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و زیر نظر آقای دکتر پروانه است.

وی با اشاره به اقدامات شیلات در حوزه توسعه پایدار افزود: در ادامه همان تفاهم‌نامه‌ای که با شرکت آریاساسول برای ساخت زیستگاه‌های مصنوعی و رهاسازی آبزیان منعقد شده، تاکنون حدود ۳۰۰ سازه زیستگاه مصنوعی ساخته شده است. امیدواریم امسال این ۳۰۰ سازه نیز در دریا جانمایی شود. این سازه‌ها همان محل‌های امنی هستند که ماهیان در آن تخم‌ریزی و زادآوری انجام می‌دهند.

مدیرکل شیلات استان ادامه داد: یکی دیگر از برنامه‌های در دست اقدام، که اکنون قرارداد آن روی میز و در مرحله نهایی است، طرح مشارکت ماهیگیری با جامعه صیادی از طریق تعاونی‌های صیادی است. بر اساس این طرح، محدوده‌ای از مناطق صید به یک تعاونی تحویل داده می‌شود و مسئولیت حفاظت از آن، جلوگیری از صیدهای مخرب، ساخت زیستگاه‌های مصنوعی و رهاسازی آبزیان بر عهده همان تعاونی خواهد بود. صیادان عضو آن تعاونی نیز به‌طور مستقیم از این محدوده بهره‌برداری خواهند کرد. این طرح به‌زودی اجرایی می‌شود.

گفتنی است این سلسله نشست‌های خبری با همت عباس مطاف معاون فرهنگی و امور رسانه‌ای اداره کل ارشاد اسلامی بوشهر با هدف پاسخگویی مسئولان در شب‌های میدان هر شب ساعت هشت شب در ایستگاه رسانه‌ای واقع در میدان امام خمینی ( ره) با حضور جمعی از خبرنگاران برگزار می‌شود.