دادورزی ـ راضیه عقیلی‌مهر: تابش شدید نورخورشید در آن وقت روز با آن هوای شرجی مرداد ماه که عرق از سر تا پایت را خیس می‌کند، جهنمی بی‌بدیل ساخته بود که کوچکترین رفت و آمدی را مختل می‌کرد. اما در شهرک‌های صنعتی استان بوشهر، صدای گوش خراش اما امیدبخش دستگاه‌ها، جنب و جوش کارگرانی که […]

دادورزی ـ راضیه عقیلی‌مهر: تابش شدید نورخورشید در آن وقت روز با آن هوای شرجی مرداد ماه که عرق از سر تا پایت را خیس می‌کند، جهنمی بی‌بدیل ساخته بود که کوچکترین رفت و آمدی را مختل می‌کرد. اما در شهرک‌های صنعتی استان بوشهر، صدای گوش خراش اما امیدبخش دستگاه‌ها، جنب و جوش کارگرانی که تعدیل نشده بودند و به لطف حمایت مدیر کارخانه و مدیران شهرک به کارشان مشغول بودند، بوی مواد اولیه و محصولاتی که تولید شده و آماده خروج از کارخانه برای عرضه در بازار تقاضا بودند، جهنم مرداد ماه را در ذهن تعدیل می‌بخشید و خنکایی عمیقی وجود آدمی را فرا می‌گرفت. اینکه با وجود دغدغه‌های بسیار، همچنان ریل صنعت و تولید در استان حتی کج و دار و مریض در جریان است، تجربه امیدبخشی بود که از این بازدید میدانی در دل مرداد ماه 1405 رقم خورد. نشان می‌داد صنعت تنها در نفت، گاز و پتروشیمی خلاصه نمی‌شود و در گوشه و کنار شهرک‌های صنعتی استان، واحدهای کوچک و متوسط در حال تولید محصولاتی هستند که بخشی از نیاز بازار داخلی و خارجی را تأمین می‌کنند، شرایط اشتغال جوانان را فراهم و در توسعه و چرخه اقتصاد کشورشان سهم دارند.

به مناسبت گرامیداشت روز حمایت از صنایع کوچک و روز خبرنگار، تور بازدید خبرنگاران از واحدهای تولیدی شهرک‌های صنعتی استان بوشهر از سوی مدیرعامل شرکت، روز دوشنبه 26 مردادماه 1405 برگزار شد. بازدیدی که فرصتی بود تا بخشی از ظرفیت‌هایی که در کنار فرصت‌ها، با چالش‌هایی مانند کمبود سرمایه در گردش، تأمین مواد اولیه، بازار فروش و ناترازی انرژی نیز مواجه‌اند از نزدیک دیده و روایت شود.

استان بوشهر با ۲۲ شهرک و ناحیه صنعتی و یک منطقه ویژه اقتصادی، بستری مناسب برای سرمایه‌گذاری، تولید و شکوفایی اقتصادی فراهم کرده است. میزان اشتغال این واحدها حدود 1600 نفر و میزان سرمایه‌گذاری، حدود ۷۵ هزار میلیارد ریال اعلام شده است. در واقع بیش از ۵۰ درصد اشتغال کشور در شهرک‌ها و نواحی صنعتی ایجاد شده است، هرچند از نظر حجم سرمایه‌گذاری، سهم صنایع کوچک کمتر است. اما این آمار اهمیت صنایع کوچک و متوسط را در حفظ اشتغال و پایداری اقتصاد محلی نشان می‌دهد.

روایت شهرک‌های صنعتی بوشهر تنها روایت خطوط تولید و ماشین‌آلان نیست؛ بخشی از این روایت‌ در مورد روزهایی پرالتهابی است که می‌توانست چرخ تولید را متوقف و نیروهای انسانی را به عنوان سرمایه اجتماعی استان از کار بی‌کار کنند. در روزهای سرنوشت‌ساز جنگ رمضان، چرخ تولید در استان بوشهر از حرکت باز نایستاد و کارکنان شرکت با حضور میدانی به صورت روزانه واحدهای تولیدکننده اقلام اساسی را پایش و رصد کردند و برای تثبیت اشتغال و تأمین مواد اولیه واحدها گام برداشتند. همچنین با تشکیل جلسات کمیته بحران و بازدید از واحدهای آسیب‌دیده، در کنار صنعتگران ایستادند. در کنار تلاش و نگاه توسعه محور مدیران شهرک برای راه‌اندازی یا فعال نگه‌داشتن واحدهای تولیدی و یا بازگشت واحدهای غیرفعال به چرخه تولید اما آنچه قابل توجه است سه مسئله اصلی 1ـ تأمین مالی (سرمایه در گردش)، 2ـ تأمین مواد اولیه، 3ـ بازار است که واحدهای صنعتی به ویژه در شرایط کنونی کشور با آن دست و پنجه نرم می‌کند. از مشکلات بازار، ورود برخی واحدها به یک حوزه تولیدی بدون توجه به ظرفیت بازار است. زمانی که تعداد تولیدکنندگان یک محصول افزایش پیدا می‌کند، برخی برای فروش محصول خود قیمت‌ها را کاهش می‌دهند و این موضوع باعث کاهش سود همه تولیدکنندگان می‌شود. سود تولید برخی محصولات پایین است و به همین دلیل تلاش شده سرمایه در بخش‌هایی قرار گیرد که بازگشت سرمایه سریع‌تر و مطمئن‌تر باشد. با این حال، در شرایط فعلی که بازار با رکود مواجه شده است، واحد تولیدی ناچار است برای حفظ اشتغال و پرداخت حقوق کارکنان، وارد بازارهایی شود که سود کمتری دارند. در نهایت، همه بخش‌های این زنجیره به یکدیگر وابسته هستند؛ از تأمین مواد اولیه و تولید گرفته تا بسته‌بندی، صادرات و بازار مصرف. اختلال در هر بخش می‌تواند بر بخش‌های دیگر نیز تأثیر بگذارد. توجه به این نکته ضروری است که مواد اولیه برخی محصولات از پتروشیمی‌ها تأمین می‌شود. در شرایط فعلی، به دلیل مشکلات ایجادشده برای پتروشیمی‌ها، برخی از این واحدها نیز برای تأمین مواد اولیه با مشکل مواجه شده است.

از میگو تا بازار روسیه؛ صنعتی که برای صادرات نفس می‌کشد

نخستین مقصد خبرنگاران، شرکت «پارس آبزیان رسول» یکی از واحدهای بزرگ عمل‌آوری ماهی و میگو که در حوزه پرورش، عمل‌آوری و صادرات ماهی و میگو فعالیت دارد. در روز بازدید، خط تولید این مجموعه به دلیل نرسیدن بار میگو فعال نبود؛ اما توضیحات مدیر تولید، تصویری روشن از مسیری ارائه کرد که یک محصول آبزی از زمان ورود به کارخانه تا آماده شدن برای صادرات طی می‌کند.

در ابتدای فرآیند، میگو پس از تحویل‌گیری، شست‌وشوی اولیه می‌شود و سپس به سالن تمیز منتقل می‌شود. در این مرحله آب اضافی میگوها گرفته شده و به حوضچه اولیه شست‌وشو منتقل می‌شوند. در این حوضچه، میگوها به اندازه کافی ریخته می‌شوند و دمای آب بین صفر تا چهار درجه سانتی‌گراد حفظ می‌شود. پس از آن، میگوها به نوار کنترل منتقل می‌شوند. در این مرحله، میگوهای خارج از سایز، دارای تلفات، پاشیدگی، سردی یا هرگونه سنگ، زباله و مواد اضافی، توسط نیروهای مستقر در خط کنترل جدا می‌شوند. حدود ۱۰ تا ۱۲ نفر روی این نوار کنترل فعالیت می‌کنند. در مرحله بعد، میگوها مجدداً یخ‌زدایی می‌شوند و دمای آن‌ها پایین‌تر آورده می‌شود تا برای ورود به دستگاه سورتینگ آماده شوند. در دستگاه سورتینگ، میگوها براساس اندازه و تعداد در هر کیلوگرم دسته‌بندی می‌شوند تا برای بسته‌بندی در سایزهای مختلف آماده شوند. پس از پایان فرآیند سورتینگ، سبدهایی در زیر دستگاه قرار می‌گیرد و بین 5 تا ۱۰ کیلوگرم میگو از دستگاه دریافت و به حوضچه «سوفی» منتقل می‌شود. میگو حدود 3 دقیقه در آب سوفی قرار می‌گیرد. مواد نگهدارنده مورد استفاده در این مرحله براساس استانداردهایی است که به این واحد تولیدی ابلاغ می‌شود و هر کشور برای صادرات، استانداردهای خاص خود را دارد. این مواد براساس کشور مقصد اعلام می‌شوند و در آزمایشگاه‌های مجموعه مورد بررسی قرار می‌گیرند. زمانی که میگو وارد مجموعه می‌شود نیز از آن نمونه‌برداری و آزمایش‌هایی انجام می‌شود. در سال‌های اخیر برخی بیماری‌ها شیوع پیدا کرده‌اند که با آزمایش‌های انجام‌شده و تجربه موجود، تا حدودی می‌توان آن‌ها را کنترل کرد و متوجه شد که چه اتفاقی در حال رخ دادن است. میزان مواد مورد استفاده نیز براساس آزمایش اولیه میگوی ورودی تنظیم می‌شود. پس از تنظیم مواد، دوباره نمونه‌برداری انجام می‌شود. این نمونه‌برداری حدود 5 دقیقه زمان نمی‌برد و با انجام آن، میزان مورد نظر برای فرآیند آماده می‌شود. پس از انجام مرحله سوفی، میگو دوباره آبکشی می‌شود و آب اضافی آن گرفته می‌شود. سپس به مرحله جداسازی نهایی منتقل می‌شود. در این مرحله، اندازه میگوها کنترل و مواردی که به هر شکلی به میگو چسبیده یا همراه آن وارد شده باشد، جدا می‌شود. در این بخش دو نفر جداسازی اولیه و دو نفر جداسازی ثانویه را انجام می‌دهند. این فرآیند می‌تواند با یک میز ۱۰ نفره نیز انجام شود.

در این مرحله اولویت اصلی، کیفیت محصول است. میگوی قرارگرفته روی میز از نظر کیفیت و گرید مورد بررسی قرار می‌گیرد تا مشخص شود با چه کیفیتی باید بسته‌بندی شود. مواردی که باید حذف شوند نیز در همین مرحله جدا می‌شوند. پس از جداسازی، میگوها وزن‌کشی و سپس برای بسته‌بندی نهایی آماده می‌شوند و در ادامه برای صادرات انتقال می‌یابند.

در گذشته بیشترین صادرات این مجموعه به کشور چین انجام می‌شد و سالانه حدود 5 تا 6 هزار تن محصول از همین شرکت صادر می‌شد. اما طی چند سال اخیر، بخش عمده صادرات به کشور روسیه اختصاص داشته است. محصولات به کشورهای حوزه خلیج فارس نیز ارسال می‌شوند، اما ظرفیت این کشورها به اندازه بازار روسیه نیست. در دو سال اخیر حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد محصولات مجموعه به روسیه صادر شده و سالانه حدود سه تا چهار هزار تن محصول برای این کشور ارسال می‌شود. گفتنی است محصولاتی مانند مارماهی و ماهی یال‌اسبی بیشتر برای کشورهایی مانند چین، کره و تایوان صادر می‌شوند. روسیه نیز مارماهی وارد می‌کند، اما مقصد اصلی این محصول نیست. از نظر تجاری، بازار هدف براساس شرایط صادرات تعیین می‌شود. میگو نیز به کشورهای مختلف جهان صادر می‌شود و مقصد صادرات به شرایط بازار و سهولت صادرات بستگی دارد.

این مجموعه دارای 8 تونل هفت‌تنی و 2 تونل ۱۵ تنی است و ظرفیت کاری آن بین ۱۲۰ تا ۱۴۰ تن در روز است. این ظرفیت تنها به میگو محدود نمی‌شود و ماهی یال‌اسبی، ماهی یخ‌کرده، ماهی مرکب و مارماهی نیز در مجموعه نگهداری و فرآوری می‌شوند. در این مجموعه از سیستم گاز برای یخ‌زدایی سریع استفاده می‌شود و محصول در کوتاه‌ترین زمان ممکن یخ‌زدایی می‌شود. در حالی که در برخی سیستم‌های مورد استفاده در شهرک صنعتی، فرآیند یخ‌زدایی حداقل ۱۲ تا ۱۴ ساعت زمان می‌برد، زمان یخ‌زدایی در این مجموعه حدود ۶ تا ۸ ساعت است. پس از یخ‌زدایی، محصول تخلیه و بسته‌بندی می‌شود و پیش از بسته‌بندی نیز در سردخانه با دمای منفی ۱۸ درجه نگهداری می‌شود. دمای سردخانه در این مجموعه تا منفی ۲۲ درجه تنظیم می‌شود تا دمای محصول به کمتر از منفی ۱۸ درجه برسد. پس از انجماد اولیه در تونل‌ها، بسته‌بندی انجام و محصول به سردخانه‌های نگهداری منتقل می‌شود.

برای صادرات به کشورهایی مانند روسیه، پالت‌ها براساس چیدمان خاص این کشور آماده می‌شوند. محصول پیچیده، بسته‌بندی کامل و لیبل‌گذاری می‌شود و سپس با پالت‌های مخصوص بارگیری به تریلی منتقل می‌شود. در هر تریلی حدود ۱۶ تا ۱۸ تن محصول بارگیری و از طریق زمینی به روسیه ارسال می‌شود. برای کشورهای مقصد، لیبل عمومی نیز وجود دارد. این لیبل‌ها براساس استانداردهای تعیین‌شده از سوی دامپزشکی تهیه می‌شوند و اطلاعات مورد نیاز روی آن‌ها درج می‌شود. براساس درخواست کشور مقصد، آزمایش‌های مورد نیاز نیز انجام و نتایج آن با گواهی آزمایش روی لیبل درج و روی کارتن‌ها نصب می‌شود.

این مجموعه دارای ۹ سردخانه نگهداری با ظرفیت حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ تن است و محصولات صادراتی به روسیه نیز در همین سردخانه‌ها نگهداری می‌شوند. مجوز صادرات به روسیه از سوی این مجموعه دریافت شده است. در کشور حدود 5 تا 7 مجموعه چنین مجوزی را دارند و همه واحدها امکان صادرات به روسیه را ندارند، زیرا این کشور استانداردهای خاصی برای واردات محصولات دارد.

یکی از نکات قابل توجه در این مجموعه، توجه به تداوم زنجیره سرمای محصول است. این کارخانه برای مقابله با مشکلات ناشی از قطعی برق، موتور برق در اختیار دارد تا در صورت قطع شبکه برق، سیستم سرمایشی در سریع‌ترین زمان ممکن دوباره وارد مدار شود و محصول آسیب نبیند. برای مجموعه‌ای که محصول آن وابسته به دمای مناسب است، قطعی برق تنها یک خاموشی نیست، بلکه می‌تواند مستقیماً کیفیت و ارزش اقتصادی محصول را تهدید کند.

آریا پلاس؛ نایلونی که حلقه‌ای از زنجیره صادرات است

مقصد بعدی خبرنگاران، کارخانه تولید نایلون «آریا پلاس» بود. به گفته مدیر این واحد تولیدی، مواد اولیه از پتروشیمی‌هایی در بندر امام، کردستان و دیگر مناطق تأمین می‌شود. مواد اولیه که از جنس پلی‌اتیلن هستند، پس از ترکیب چند نمونه مختلف، وارد دستگاه تولید می‌شوند. در این دستگاه، مواد با استفاده از المنت حرارت داده شده و به حالت خمیری درمی‌آیند. سپس به شکل حباب‌های پلاستیکی تولید می‌شوند. دستگاه‌های موجود امکان تولید نایلون در ابعاد مختلف را دارند؛ از عرض حدود 8 سانتی‌متر تا حدود ۱۶۰ سانتی‌متر. پس از تولید، نایلون وارد مرحله بعدی می‌شود و در دستگاه دوخت، براساس سایز و اندازه مورد نیاز برش و دوخته می‌شود. اندازه نایلون براساس سفارش مشتری تعیین و تولید می‌شود.

این مجموعه صادرات مستقیم ندارد، اما بخش قابل توجهی از محصول تولیدی آن برای بسته‌بندی میگوهایی استفاده می‌شود که به کشورهای مختلف از جمله چین و روسیه صادر می‌شوند. بخشی از محصولات برای بسته‌بندی خرما و بخش دیگر برای محصولات دریایی، به‌ویژه ماهی یال‌اسبی، تولید می‌شوند. به گفته مدیر این واحد تولیدی در آینده نیز برنامه‌هایی برای راه‌اندازی خط تولید نایلکس، محصولات چاپی و سایر محصولات مشابه وجود دارد.

حدود ۹۰ درصد فعالیت این مجموعه مربوط به محصولات دریایی است. امسال تولید محصولات مربوط به بسته‌بندی خرما نیز آغاز شده و این مجموعه از شهر آبادان تا چابهار برای تأمین نیاز بازار جنوب فعالیت می‌کند.

همچنین در مواردی که مشتری درخواست رنگ خاصی داشته باشد، امکان تولید نایلون رنگی نیز وجود دارد. برای مثال، برخی محصولات صادراتی ممکن است به رنگ آبی سفارش داده شوند. با این حال، بیشتر محصولات مورد استفاده برای میگو و ماهی به صورت بی‌رنگ تولید می‌شوند.

گفتنی است برق مجموعه از طریق شبکه تأمین می‌شود و این واحد به دلیل وجود یک پست گاز، در شرایط قطعی برق نیز شرایط متفاوتی نسبت به برخی واحدهای دیگر دارد. فعالیت کارخانه به صورت سه شیفت انجام می‌شود و دستگاه‌ها به صورت مستمر کار می‌کنند. هر شیفت حدود 8 ساعت است. البته روزهای جمعه معمولاً کارخانه تعطیل است، مگر اینکه به دلیل سفارش مشتری نیاز باشد فعالیت ادامه پیدا کند. مدیر این واحد تولیدی در ادامه می‌گوید که به دلیل ماهیت کار، گاهی نمی‌توان منتظر ماند. برای مثال، زمانی که میگو وارد سالن عمل‌آوری می‌شود، نمی‌توان به دلیل نداشتن نایلون تولید را متوقف کرد؛ زیرا کیفیت محصول کاهش پیدا می‌کند.

یکی از جدی‌ترین مشکلات این کارخانه، افزایش هزینه مواد اولیه است. مواد اولیه در مقاطعی با مشکل تأمین مواجه شد. در دوره‌ای که جنگ و مشکلات مربوط به پتروشیمی‌ها پیش آمد، این مجموعه حدود سه ماه با مشکل تأمین مواد اولیه مواجه شد. پس از آن، شرایط تأمین بهتر شد، اما قیمت مواد اولیه افزایش پیدا کرد. نحوه عرضه مواد اولیه در بورس نیز بر قیمت تأثیر گذاشته است. به گفته مسئول مجموعه، در گذشته عرضه مواد اولیه کمتر بود و رقابت باعث افزایش قیمت می‌شد، اما اکنون قیمت پایه نیز افزایش پیدا کرده است.

این کارخانه‌دار معتقد است فعالیت کارخانه‌اش زمانی توجیه اقتصادی دارد که حداقل حدود یک تن محصول در روز تولید شود. میزان تولید نیز به سفارش‌ها بستگی دارد. وی می‌گوید افزایش قیمت مواد اولیه فشار زیادی به سرمایه در گردش مجموعه وارد کرده است. در گذشته هزینه یک تریلی مواد اولیه حدود یک میلیارد تومان بود، اما اکنون همان میزان بار حدود سه میلیارد تومان هزینه دارد.

گفتنی است این مجموعه تولیدی بخشی از سرمایه مورد نیاز را از منابع خود و بخشی را با کمک تسهیلات تأمین کرده است. شهرک‌های صنعتی نیز در این زمینه کمک‌هایی داشته‌اند. به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه، سرمایه در گردش مجموعه کاهش پیدا کرده است. زمانی که مواد اولیه به صورت اعتباری فروخته می‌شود و قیمت آن در فاصله خرید تا بازپرداخت افزایش پیدا می‌کند، تأمین دوباره مواد اولیه دشوارتر می‌شود. به گفته مدیر این کارخانه  اگر مواد اولیه تأمین نشود، چرخه تولید نیز متوقف می‌شود.

بیشتر دستگاه‌های تولیدی این کارخانه ساخت ایران هستند، اما دستگاه‌های موجود در برخی سالن‌ها ساخت چین است. بخشی از تعمیرات و خدمات فنی نیز توسط نیروهای داخلی انجام می‌شود و قطعات مورد نیاز از نمایندگی‌های موجود در تهران و سایر شهرها تهیه می‌شود.

یکی از مشکلات تولیدکنندگان این است که فعالیت برخی واحدها فصلی است. ممکن است یک واحد چهار ماه فعالیت کند و دو تا سه ماه سفارش نداشته باشد و در این مدت به دنبال تولید محصول دیگری برود. این موضوع می‌تواند باعث شود در زمان شروع دوباره فصل کاری، نتواند پاسخگوی سفارش مشتریان قبلی باشد. به همین دلیل، این مجموعه تلاش کرده است در کنار تولید محصولات دریایی، محصولات دیگری را نیز وارد چرخه تولید کند.

این مجموعه در نقاط مختلف کشور نیز مشتری دارد. برنامه‌ریزی برای تولید نایلکس، نایلکس دسته‌دار، محصولات چاپی، سفره، کیسه زباله و نایلون‌های کشاورزی نیز در حال انجام است. برای توسعه فعالیت‌ها، برنامه ساخت سوله جدید نیز در دستور کار قرار دارد تا مواد اولیه از فضای فعلی خارج و ماشین‌آلات جدید در فضای مناسب مستقر شوند و خطوط تولید جدید راه‌اندازی شود. حتی در شرایطی که سود تولید پایین است باید حقوق کارکنان پرداخت شود.

از نخ تا پارچه؛ صنعتی که با برق و آب درگیر است

در ادامه این تور، خبرنگاران از یک واحد تولید نخ و پارچه که ظرفیت تولید پارچه حدود یک تن در روز دارد و محصولات آن با نام برند «مدوسا» عرضه می‌شود، بازدید کردند. به گفته مدیر این کارخانه، در این کارخانه، نخ نیمه‌آرایش‌یافته یا  POY تولید می‌شود. مواد اولیه این محصول از پلی‌استر پتروشیمی‌ها تأمین می‌شود. در شرایط فعلی، به دلیل مشکلات ایجادشده برای پتروشیمی‌ها، این واحد نیز برای تأمین مواد اولیه با مشکل مواجه شده است.

در فرآیند تولید، نخ نیمه‌آرایش‌یافته از المان‌های دستگاه عبور می‌کند و با حرارتی حدود ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد، فرآیند کشش و تاب‌دهی روی آن انجام می‌شود. سپس نخ از بخش‌های مختلف دستگاه عبور می‌کند و در نهایت به نخ تبدیل می‌شود. این نخ، نخ DTY نام دارد و دستگاه موجود در این واحد، حدود ۸۰ نخ را به صورت همزمان تولید می‌کند. این دستگاه از نظر فناوری در سطح بالایی قرار دارد و تکنولوژی آن خارجی است و قطعات آن نیز عمدتاً از خارج تأمین می‌شود. پس از تولید نخ، محصول برای مرحله چله‌پیچی و سپس تولید پارچه ارسال می‌شود.ظرفیت تولید نخ این مجموعه روزانه حدود 4 تن است. اگر هر دو دستگاه فعال باشند، ظرفیت تولید به حدود 8 تن در روز می‌رسد.

در ادامه فرآیند، نخ‌های تولیدشده وارد دستگاه چله‌پیچی می‌شوند. سپس نخ به دستگاه بافندگی منتقل شده و به پارچه تبدیل می‌شود. در حال حاضر پارچه‌های‌ گاردین، شومز و مازراتی در چند رنگ تولید شده‌اند و نوع کشی این پارچه‌ها نیز تولید می‌شود و برای رنگ‌آمیزی ارسال شده و محصولات برای آزمایش به بازار نیز عرضه شده‌اند.

به گفته مدیر این واحد تولیدی یکی از مشکلاتی که با آن دست و پنجه نرم می‌کند، قطعی برق است. اخیراً اعلام شده که برق واحد از ساعت ۱۲ تا 4 بعدازظهر قطع خواهد شد. وی می‌گوید خاموش کردن دستگاه‌های تولید نخ به دلیل وجود المنت‌ها، مشکلاتی ایجاد می‌کند و اگر دستگاه برای مدت طولانی خاموش باشد، ممکن است فرآیند تولید با مشکل مواجه شود. مجموعه موتور برق دارد، اما توان موتور برق برای تأمین برق پست ۱۲۰۰ کیلوواتی کافی نیست.استفاده از انرژی خورشیدی نیز برای این واحد مقرون‌به‌صرفه نیست، زیرا برای تأمین برق مورد نیاز باید سطح بسیار بزرگی از پنل‌های خورشیدی نصب شود؛ در حدی که به اندازه یک شهرک نیاز به پنل وجود دارد.به همین دلیل، در ماه‌های گرم سال احتمال تعطیلی یا کاهش فعالیت واحد وجود دارد. این مجموعه در فصل تابستان حدود ۴۰ تا ۵۰ نفر نیروی کار موقت نیز جذب می‌کند که برای اشتغال آن‌ها به اداره کار معرفی شده‌اند.

تولید آزمایشی این مجموعه از هفته اول شهریور آغاز شده است و در حال حاضر محصولات تولیدی در مرحله آزمایش بازار قرار دارند.بازار هدف فعلی استان‌های جنوبی کشور است. در حال حاضر تولید و عرضه محصول در همین مناطق دنبال می‌شود.

گفتنی است قیمت پارچه‌های مشابه در بازار حدود 2 میلیون تومان و بیشتر است، اما این مجموعه تلاش کرده محصول خود را با قیمت مناسب‌تری عرضه کند تا امکان خرید برای مصرف‌کنندگان فراهم شود.در حال حاضر صادرات این محصولات انجام نشده و تمرکز مجموعه بر بازار داخلی است.

برای رنگ‌آمیزی پارچه نیز مشکل وجود دارد. برای رنگ‌آمیزی، کیفیت آب اهمیت زیادی دارد و آب موجود در استان برای این فرآیند مناسب نیست. به همین دلیل، برخی محصولات برای رنگ‌آمیزی به ساوه ارسال می‌شوند.برنامه‌هایی نیز برای ایجاد امکان چاپ روی پارچه در نظر گرفته شده است. در این زمینه دستگاه‌هایی در چین مورد بررسی قرار گرفته‌اند.این دستگاه‌ها امکان چاپ اختصاصی روی پارچه را نیز دارند؛ به این معنا که مشتری می‌تواند طرح مورد نظر خود را ارائه کند و همان طرح روی پارچه چاپ شود. در صورت بهبود شرایط، زمان انتقال تجهیزات و انجام این فرآیند حدود 4 روز خواهد بود، اما در شرایط فعلی به دلیل مشکلات حمل‌ونقل، ممکن است این زمان افزایش پیدا کند.

علاوه بر پارچه پوشاک، امکان تولید پارچه‌های مبلی، پرده، روتختی و سایر انواع پارچه نیز وجود دارد. با این حال، فعلاً تمرکز این واحد تولیدی بیشتر بر تولید پارچه مورد استفاده در پوشاک است.

بازدید از شهرک‌های صنعتی بوشهر نشان داد که نقشه تولید استان بسیار متنوع‌تر از تصویری است که صرفا با نفت، گاز و پتروشیمی تعریف می‌شود. در بخش‌های دیگر از شهرک‌های صنعتی استان، واحدهای مختلفی در حوزه تولید لامپ فعالیت می‌کنند. در حال حاضر حدود ۱۰ واحد تولیدی در زمینه تولید لامپ فعالیت دارند.از جمله این واحدها می‌توان به «لیان الکتریک» و «نور» در شهرک صنعتی بوشهر ۲ و چند واحد دیگر در شهرک صنعتی بندرریگ اشاره کرد.

یکی دیگر از واحدهای تولیدی، شرکت «لیان اکسیژن» است که انواع گازهای صنعتی و پزشکی تولید می‌کند. از جمله محصولات این شرکت، کپسول‌های کوچک و قابل حمل اکسیژن است. این واحد همچنین گازهایی مانند نیتروژن تولید می‌کند که در صنایع مختلف کاربرد دارند و اکسیژن مورد استفاده در بیمارستان‌ها نیز از محصولات آن است.

شرکت دیگری با برند «نایت ولف» در شهرک صنعتی بندرریگ در زمینه تولید محصولات انرژی‌زا فعالیت دارد.شرکت «پارس سایل» نیز پروفیل‌های مورد استفاده در در و پنجره‌های PVC تولید می‌کند. در بخش دیگری، واحدی با برند «گلوریا» فعالیت دارد که محصولات آن در بازار شناخته شده است. در شهرک صنعتی بندرریگ، یک واحد تولید قلم‌مو نیز فعال است که انواع قلم‌موهای نقاشی تولید می‌کند. بخش دیگری از واحدهای تولیدی شهرک‌های صنعتی استان در زمینه فرآوری و بسته‌بندی خرما فعالیت دارند. بخش قابل توجهی از این محصولات صادراتی هستند و در بسته‌بندی‌های مختلف عرضه می‌شوند. در شهرک صنعتی بوشهر نیز واحدهایی در زمینه بسته‌بندی خرما فعالیت می‌کنند. خوشه صنعتی خرما نیز چند سال پیش با هدف توسعه این صنعت راه‌اندازی شد. در فرآیند توسعه این خوشه، موضوعاتی مانند بسته‌بندی، حضور در نمایشگاه‌های خارجی و ایجاد ارتباط میان صنعت و تولیدکنندگان مورد توجه قرار گرفت و امروز می‌توان تفاوت‌های ایجادشده در این حوزه را مشاهده کرد.

شرکت «لیان پینت» یا «لیان پلیمر» انواع رنگ‌های صنعتی و دریایی تولید می‌کند. محصولات این شرکت کاربردهای مختلفی دارند و برخی از آنها در صنایع ساختمانی و موارد دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در بخش دیگری از شهرک، واحدهایی در زمینه تولید سینی نشا فعالیت می‌کنند. این محصولات برای تولید نشای گوجه‌فرنگی و سایر محصولات و همچنین استفاده در گلخانه‌ها کاربرد دارند.واحدهایی نیز در زمینه تولید بویه و تجهیزات مورد استفاده در صنعت شیلات فعالیت دارند. یکی دیگر از واحدهای تولیدی در بندرریگ، انواع فندک را در اندازه‌ها و بسته‌بندی‌های مختلف تولید می‌کند. شرکت «پنبه‌ریز» نیز محصولات سلولزی تولید می‌کند.

شرکت «سی‌کی لایف» در شهرک صنعتی بوشهر ۲ فعالیت دارد و محصولاتی از جمله نودل و ادویه تولید و بسته‌بندی می‌کند.در شهرک صنعتی دیر نیز واحدهایی در زمینه تولید محصولات مختلف فعالیت دارند.

شرکت «جیلیان» انواع پوشش‌های گلخانه‌ای و پوشش‌های سقف را تولید می‌کند. در شهرک صنعتی بوشهر ۲ نیز واحدهایی در زمینه تولید محصولات شیلاتی فعالیت دارند و انواع تن ماهی تولید می‌شود.

همچنین ظروف آلومینیومی و کیسه‌های زباله از دیگر محصولات تولیدی برخی واحدهای صنعتی استان هستند.

شرکت «ارگان» در ناحیه صنعتی چغادک علاوه بر تولید تن ماهی، محصولات دیگری مانند قلیه ماهی و قلیه میگو را نیز در قالب کنسرو تولید می‌کند. شرکت «ان‌کیو» در بندرریگ در زمینه تولید مداد و مداد رنگی فعالیت دارد. فروشگاه این شرکت نیز در خیابان عاشوری، روبه‌روی مسجد قرآن قرار دارد. در بندرریگ همچنین یک شرکت تولید ماژیک با برند «KMT» فعالیت می‌کند. خودکار نیز در ناحیه صنعتی دیر تولید می‌شود. شرکت «پرشیا» نیز از دیگر واحدهای تولیدی است که محصولات آن در سراسر ایران توزیع می‌شود.

بسیاری از محصولاتی که در شهرک‌های صنعتی استان بوشهر تولید می‌شوند، در بازارهای سراسر کشور قابل مشاهده هستند. بخشی از این محصولات در همین استان تولید و سپس برای تکمیل مراحل به بازار تهران منتقل می‌شوند و در نهایت در بازار عرضه می‌شوند. این تنوع تولید نشان می‌دهد که شهرک‌های صنعتی استان بوشهر علاوه بر صنایع مرتبط با نفت، گاز، پتروشیمی و شیلات، در حوزه‌های مختلفی مانند نساجی، بسته‌بندی، صنایع غذایی، محصولات سلولزی، نوشت‌افزار، تجهیزات گلخانه‌ای و محصولات صنعتی نیز ظرفیت‌های متنوعی دارند.

یک کارخانه نایلون، بخشی از زنجیره صادرات میگو را تکمیل می‌کند، یک واحد بسته‌بندی خرما، محصول کشاورزی را برای بازار داخلی و خارجی آماده می‌کند، یک کارخانه نخ و پارچه بخشی از نیاز بازار پوشاک را تأمین می‌کند و این زنجیره به هم پیوسته نشان می‌دهد که حمایت از صنایع کوچک، حمایت از مجموعه‌ای از مشاغل، تولیدکنندگان، کارگران و بازار است. شاید مهم‌ترین پیام این بازدید این باشد که استمرار این مسیر نیازمند حل مسائل اساسی تولید است؛ اینکه در کنار تلاش تولیدکننده، مسیر تأمین مواد اولیه، سرمایه، انرژی و توسعه بازار و ایجاد زیرساخت‌های مناسب نیز هموار باشد.

  • نویسنده : راضیه عقیلی مهر ـ گزارشگر
  • منبع خبر : پایگاه خبری دادورزی