نگرانی از کلاهبرداری و بروز مشکلات حقوقی در معاملات پیش‌فروش، بسیاری از خریداران مسکن را به بررسی سوابق فروشنده و وضعیت ملک سوق داده است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، با استفاده از سامانه‌های الکترونیکی و انجام معاملات رسمی امکان‌پذیر است.

فارس: یکی از دغدغه‌های اصلی متقاضیان پیش‌خرید مسکن، اطمینان از صحت مدارک فروشنده و وضعیت ملک است، در سال‌های اخیر و با هدف افزایش امنیت معاملات ملکی، ابزارها و سامانه‌های متعددی برای استعلام و بررسی اطلاعات ثبتی و حقوقی املاک راه‌اندازی شده است.

مطابق قانون پیش‌فروش ساختمان و همچنین قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، انجام معاملات به‌صورت رسمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در همین راستا، قراردادهای پیش‌فروش باید در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شوند تا امکان استعلام دقیق وضعیت ملک و فروشنده فراهم شود.

«سامانه کاتب» یکی از ابزارهای مهمی است که در سال‌های اخیر از سوی قوه قضاییه و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مورد توجه قرار گرفته است. از طریق این سامانه می‌توان بخشی از اطلاعات مرتبط با اسناد و اصالت آن‌ها را بررسی و از اعتبار مدارک اطمینان حاصل کرد.

«سامانه جامع املاک» نیز امکان بررسی اطلاعات ثبتی ملک را فراهم می‌کند و متقاضیان می‌توانند با ارائه مشخصات ثبتی، از وضعیت سند و وجود یا عدم وجود موانع احتمالی برای انجام معامله مطلع شوند.

«سامانه ثبت الکترونیک اسناد» در دفاتر اسناد رسمی فعال است و از طریق آن، سردفتر می‌تواند وضعیت حقوقی و ثبتی ملک را استعلام کند. بررسی مواردی مانند بازداشت بودن ملک، قرار داشتن آن در رهن بانک، موقوفه بودن یا وجود هرگونه محدودیت قانونی برای انتقال، از جمله خدمات این سامانه است.

انجام معامله بدون استعلام‌های لازم می‌تواند خریداران را با مشکلات جدی مواجه کند؛ چرا که ممکن است ملک دارای محدودیت‌های قانونی بوده یا فروشنده اختیار قانونی لازم برای انتقال آن را نداشته باشد.

از همین رو است که به متقاضیان پیش‌خرید مسکن توصیه می‌شود پیش از پرداخت مبالغ قابل توجه، حتماً از طریق دفاتر اسناد رسمی نسبت به دریافت استعلام‌های کامل اقدام کنند و از اصالت سند، وضعیت حقوقی ملک و صلاحیت فروشنده اطمینان حاصل کنند.

بهره‌گیری از سامانه‌های الکترونیکی و پایبندی به فرآیندهای رسمی ثبت معاملات، می‌تواند امنیت پیش‌فروش ساختمان را به‌طور قابل توجهی افزایش داده و از بروز بسیاری از اختلافات و مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری کند.