دادورزی: علی‌اکبر کیانی، استادیار دانشگاه خلیج‌فارس بوشهر، دکترای علوم سیاسی و متخصص امور بین‌الملل، در نشست تخصصی بررسی ابعاد حقوقی ناشی از جنگ و مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها که با همت معاونت اجتماعی وپیشگیری از وقوع جرم دادگستری بوشهر به مناسبت هفته قوه‌قضاییه برگزار شد، با اشاره به رویکرد ایران نسبت به سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی گفت: رویکرد ما نسبت به نهادهای بین‌المللی و سازمان‌ها، رویکردی نقادانه بوده و تلاش در جهت تغییر نظام بین‌الملل و تغییر رویه‌ها وجود داشته است.

دکتر کیانی اظهار کرد: اساساً تلاش و رویکرد به استقرار نظام حقوقی و نهادهای حقوقی برای مقابله با کاربرد زور در مناسبات بین‌المللی بوده و همه این تلاش‌ها به این سمت بوده است، اما آنچه شاهد هستیم این است که انسان مدرن نتوانسته بر این خوی انسانی برای کنترل جنگ‌ها و خونریزی فائق بیاید.

وی ادامه داد: به نظر نمی‌آید تا زمانی که انسان وجود دارد، این خونریزی، تقابل و کشتار پایان یابد. هر روز جنگ‌افزارهای مرگبارتر و دقیق‌تری ساخته می‌شود. یکی از تئوری‌های روابط بین‌الملل می‌گوید هر جایی که موازنه قوا و انباشت تسلیحات صورت می‌گیرد، جنگ اجتناب‌ناپذیر است.

این استادیار دانشگاه با اشاره به برخی تحلیل‌ها درباره منطقه خاورمیانه گفت: در مورد خاورمیانه و کشور ما نیز بعضی تحلیلگران همین نگاه را دارند و می‌گویند این‌قدر انباشت سلاح در کشور ما وجود داشته که مقابله با این قدرت از طرف قدرت‌های منطقه‌ای یا بین‌المللی اجتناب‌ناپذیر بوده است. این وضعیت، از یک رویکرد، پیش‌بینی‌پذیر بود و این تحلیل وجود دارد.

کیانی افزود: پهپادها و موشک‌ها نشان می‌دهد که قدرت مستقر و انباشته‌ای در اینجا وجود داشته است. اما من می‌خواهم ارجاع بدهم به سخنرانی مارگارت تاچر در مجلس انگلستان که چند وقت پیش دیدم. او این نظریه را نقل می‌کرد و می‌گفت اینکه گفته می‌شود انباشت سلاح و تسلیحات و کنترل موازنه قوا باعث جنگ می‌شود، درست نیست؛ بلکه جری شدن قدرت متجاوز است که باعث جنگ می‌شود.

وی ادامه داد: تاچر در بحث جنگ آلمان نازی و دهه هشتاد می‌گفت کوتاه آمدن کشورهای اروپایی در مقابل آلمان متجاوز باعث شد این قدرت جری شود و تعدی و تجاوز کند. به نظر می‌آید این تحلیل کارآمدتر است.

این متخصص سیاست ‌و امور بین‌الملل تصریح کرد: برای کشوری مثل ما، نهاد قدرت با وجود نقدهای زیادی که نسبت به آن وجود داشت، غیرمنصفانه بود و بایستی تلاش کنیم با قدرتمندتر شدن، جلوی تجاوز را بگیریم.

کیانی با تأکید بر اینکه نهادهای بین‌المللی و قوانین بین‌المللی به‌تنهایی نمی‌توانند جلوی تعدی و تجاوزگری را بگیرند، گفت: مگر اینکه شما هر روز قدرتمندتر باشید؛ با ابزار لازم، تکنولوژی لازم و با همبستگی که اساتید بزرگوار به آن اشاره فرمودند و این را باید هر روز بیشتر نهادی کنیم.

وی در ادامه بر ضرورت پیگیری حقوق ملت از طریق سازوکارهای قانونی تأکید کرد و افزود: به نظرم هرچه بیشتر باید متخصصین را از طریق نهادهایی مانند مرکز پژوهش‌های مجلس کمک کنیم تا مدارک، اسناد و رویه‌های قضایی را پیدا کنند که اجازه تکرار تجاوز داده نشود.

کیانی با اشاره به اهمیت روایت‌سازی حقوقی در سطح بین‌المللی گفت: به‌خصوص این روایتی که بعدها در رسانه‌ها و افکار عمومی خواهد آمد، به‌ویژه در بلوک غربی، کمک خواهد کرد. در جامعه غربی، تا آنجایی که من اطلاع دارم و دیده‌ام و خودم هم در جمع آنها بوده‌ام، اگر بتوانیم یک روایت قانون‌مدار و محقانه از اتفاقاتی که افتاده تهیه و در سطح بین‌المللی منعکس کنیم، تا حدود زیادی می‌تواند افکار عمومی غرب را حامی ما کند.

وی افزود: گفته می‌شود آن چیزی که توانست کشور ما را در تحولاتی که در چند وقت اخیر جریان داشت، در افکار عمومی حامی کند، همین روایت ما و تلاش ما بود. با وجود اینکه تلاش کرده بودند با برخی بحث‌های حقوق بشری ما را در موضع ضعف قرار دهند، اما روایت ما غالب بود و می‌چربید و همه افکار، این را یک وعده برنده برای ما می‌دانستند.

این استاد دانشگاه بوشهر خاطرنشان کرد: از این نظر هم باید روایت قانونمند و حقانی را تهیه و به افکار عمومی جهانی، رسانه‌ها و مجامع آکادمیک دنیا ارائه کنیم. آنچه مهم است، جلوگیری از تجاوز است؛ یعنی متجاوز، سوای بحث قدرتی که شما دارید و جلویش را می‌گیرید، باید بداند که در بحث حقوقی، قانونی و روایت‌ها هم شکست خواهد خورد.