الهام بهروزی

صنایع پتروشیمی سالانه مبلغ چشمگیری را برای انجام امور عام‌المنفعه و عمل به مسوولیت‌های اجتماعی که در برابر جوامع محلی دارند، اختصاص می‌دهند؛ چراکه آن‌ها به‌دلیل جبران بخشی از آلودگی‌های محیط زیستی و تنگ کردن عرصۀ زندگی بر مردم بومی منطقه‌ای که در آن مستقر بوده و به فعل و انفعالات صنعتی مبادرت می‌پردازند، موظفند با اجرای پروژه‌های عمومی و کلان و شناسایی و مرتفع‌کردن نقصان‌ها و کمبودهای فرهنگی، آموزشی و… به جوامع پیرامونی خود خدمات‌رسانی کرده و به بهبود زیست مردم آن‌جا کمک کنند.

بدیهی است اغلب پتروشیمی‌های مستقر در عسلویه سالانه بودجه چشمگیری را در بخش مسوولیت‌های اجتماعی در اختیار شورای راهبردی پتروشیمی‌های منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس قرار می‌دهند تا به نیازها و کمبودهای زیرساختی و ساختاری و زیستی مردم استان بوشهر به‌ویژه چهار شهرستان جنوبی به نحو مطلوبی پاسخ داده شود. در این میان، پتروشیمی پردیس که در پاییز 1402 به‌عنوان سومین پتروشیمی ارزآور کشور معرفی شده است، در مجمع عمومی عادی سالیانه و مجمع عمومی فوق‌‎العاده خود که با حضور بیش از 84 درصد از سهامداران و نمایندگان قانونی صاحبان سهام هفته اول دی‌ماه در پژوهشگاه نیرو تهران برگزار شد، 75 میلیارد تومان را برای ایفای مسوولیت‌های اجتماعی شرکت و انجام امور عام‌المنفعه اختصاص داد.

این اعتبار در اختیار شورای راهبردی پتروشیمی‌های منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس قرار خواهد گرفت تا در راستای مسوولیت‌های اجتماعی در جامعه هدف هزینه شود. با نگاهی به نقش‌آفرینی پتروشیمی‌های مستقر در عسلویه در حوزه مسوولیت‌های اجتماعی، پتروشیمی پردیس در کنار پتروشیمی‌های دیگری نظیر زاگرس، نوری، جم، مراورید، مبین، آریاساسول، صنعت‌کاران، پادجم و… کارنامه قابل‌قبولی دارد.

این پتروشیمی یکی از صنایعی است که به محیط زیست توجه ویژه‌ای دارد؛ همان عرصه‌ای که به روایت رامتین بالف در مستند «آخرین کوسه‌نهنگ» به‌دلیل کنش‌های تمدن صنعتی، حیات و نفس خلیج فارس و زیستمندانش را به شماره انداخته است. با اینکه اغلب این پتروشیمی‌ها در حرف و جشنواره‌های تشریفاتی عنوان صنعت سبز را گرفته‌اند و جوایزی هم بدین بهانه دریافت کرده‌اند؛ اما در واقعیت بسیاری از آن‌ها همچنان یک صنعت آلاینده و مضر برای محیط زیست و حیات وحش شناخته می‌شوند. در این راستا، پتروشیمی پردیس تلاش کرده تا با اجرای پروژه‌ای کلان از مضربودن و آلایندگی خود بکاهد.

این پتروشیمی در تازه‌ترین اقدام محیط زیستی خود در راستای عمل به مسوولیت‌های اجتماعی و کیفی‌بخشی زیست مردمان جنوب استان که در طول سال ناچارند دودهای سمی گازهای مشعل‌های فروزان به‌شکل خطرناک و نگران‌کننده‌ای استنشاق کنند، اقدام به راه‌اندازی شرکت پتروشیمی همت خواهد کرد.

بنا به اشاره مدیران پتروشیمی پردیس، پتروشیمی همت با هدف کاهش کمی و کیفی آلودگی ‎های زیست محیطی و بهبود شرایط زندگی کارکنان و ساکنان منطقه عسلویه  با جمع ‎آوری گازهای دی‎ اکسید کربن (CO2) تولیدشده در شرکت‎های پتروشیمی سالیانه بیش از یک میلیون تن اوره کشاورزی تولید خواهد کرد.

شرکت پتروشیمی پردیس به ‎عنوان بزرگ‎ترین تولید‎کننده اوره و آمونیاک در خاورمـیانه، مـالک 9.700.000 سهم  معـادل 97 درصد کل سـهـام این شـرکــت  است. با اجرای این طرح، ایران به بخـش عمده ای از تعهدات خود برای کاهش سطـح گازهای آلاینده گلخانه ای عمل خواهد کرد، در نتیجه با کاهش این گازهای مرگ‌آفرین و پرخطر، ضریب سلامت شاغلان و ساکنان منطقه عسلویه نیز افزایش قابل توجهی ‎خواهد یافت.

به گفته کارشناسان پتروشیمی پردیس، این طرح سالانه از سوختن و انتشار بیش از 800 هزار تن دی اکسیدکربن پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها در عسلویه و مصرف سالانه 670 میلیون مترمکعب گاز متان جلوگیری خواهد کرد. پیش بینی می‎شود در زمان اجرای پروژه برای حدود هزار نفر اشتغال موقت و در زمـان بهره ‎برداری برای بیش از 100 نفر اشتغال دائم ایجاد شود. برآورد میزان سرمایه ‎گذاری ثابت داخلی و خارجی در این پتروشیمی 300 میلیون دلار خواهد بود.

یکی دیگر از اقدامات محیط زیستی پتروشیمی پردیس در سال جاری، حمایت از جنگل حرا در استان است. این پتروشیمی در قالب تفاهم نامه ای پنج ساله با سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان حامی جنگل های حرا در استان بوشهر معرفی شده است و براساس این تفاهمنامه در حوزه لایروبی، مطالعات آبی و کاشت حرا در زیستگاه های حرای استان بوشهر مشارکت خواهد کرد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر در مراسم امضای این تفاهم نامه، پتروشیمی پردیس را با اهتمامی که نسبت به محیط زیست دارد یک مجموعه دوستدار محیط زیست و از صنایع سبز کشور و استان بوشهر معرفی کرد. اجرای نظام مدیریت سبز در تمامی سطوح سازمان، نصب سیستم پایش آنلاین بر روی تمامی نقاط ثابت انتشار آلاینده، توسعه فضـای سبز درون سازمان با بیش از شش هکتار فضای سبز و کاشت و نگهداری بیش از 40 گونه گیاهی بومی منطقه عسلویه، حمایت از ایجاد کمربند سبز در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، بازیافت کاتالیست ها، حمایت علمی و مالی از طرح حفاظت و پایش مرجان‌های خلیج فارس (که در اثر آلودگی‎‌های حرارتی صنایع در سال‌های گذشته و روانه شدن فاضلاب‌های صنعتی به خلیج فارس، اکوسیستم مرجانی در محدوده عسلویه رو به نابودی رفته است) و اجرای طرح جامع مدیریت پسماند از دیگر تلاش‌های شرکت پتروشیمی پردیس در عمل به مسوولیت اجتماعی خود و حفاظت از محیط زیست پیرامونی است.

اما تلاش‌های محیط زیستی این پتروشیمی تنها به موارد ذکرشده در بالا متوقف نشد، بلکه واحد تحقیق و توسعه پتروشیمی پردیس نیز وارد عمل شد و با همکاری محققان دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران پس از 10 سال تحقیق و پژوهش و سه سال تلاش برای بومی‌سازی، برای اولین بار در جهان موفق به تولید انبوه کود اوره دوستدار محیط زیست با مقاومت مکانیکی و خاصیت آنتی کیکی شد.

به گفته کارشناسان این واحد، در فرایند تولید اوره جدید پتروشیمی پردیس از نانو ذرات ابداعی استفاده شده که در ساختار آنها هیچ ماده شیمیایی و حتی حلال شیمیایی وجود ندارد و با جلوگیری از انتـشار فرمالدئید به اتمسفر، از آسیب بـه محیط زیست جلوگیری می‎کند. تولید انبـوه کود اوره با خــواص آنتی کیکی، کند رها بودن  و دوستـدار محیط زیـست برای اولین بار در جهان در شـرکت پتروشیمی پردیس اتفاق می‎افتد و ایــن دستاورد علاوه بر افزایش سود حاصل از فروش، باعث ارتقای استانداردهای کیفیت محصول، حفظ محیط زیست و بهبود کشاورزی و افزایش مزیت رقابتی شده و با جذب مشتریان جدید از کشورهای توسعه یافته، پردیس را در صدر شرکت‌های تولیدکننده اوره جهان قرار خواهد داد.

بدیهی است به دلیل اقدامات بالا، پتروشیمی پردیس به‌عنوان یکی از صنایع سبز و فعال عسلویه شناخته می‌شود. این پتروشیمی در حوزه آموزشی نیز گام‌هایی را برداشته است که از جمله آن‌ها می‌توان به ساخت دو مدرسه در روستای سهمو شمالی عسلویه و شهر زلزله‌زده شنبه اشاره کرد و افزون بر این، در ساخت چندین مدرسه در عسلویه و دانشکده فنی مهندسی جم مشارکت داشته است. همچنین در طول سال تحصیلی از اهدای بسته‌های فرهنگی آموزشی میان دانش‌آموزان مناطق محروم استان نیز غفلت نمی‌ورزد.

پتروشیمی پردیس در سال جاری با اختصاص 75 میلیارد تومان درصدد است تا به سهم خود در حوزه مسوولیت‌های اجتماعی صنایع نفت و گاز مستقر در استان نقش‌آفرینی کند. بدیهی است مسوولیت اجتماعی شرکت‎ها تعهد مستمری است که از سوی آن‌ها با هدف رفتار اخلاقی، مشارکت در توسعه اقتصادی با تاکید بر بهبود کیفیت زندگی نیروی کار و جامعه در حال اجراست.

مسوولیت اجتماعی بخش‎های متفاوت گسترده ‎ای اعم از آموزش، بهداشت و ایمنی، حقوق بشر و حفظ محیط زیست را شامل می‎شود. شرکت پتروشیمی پردیس در این زمینه با شناسايي ذي ‎نفعان و با تعريف كانال ‎های ارتباطي متناسب با هر يک از آنها، برای درک نيازها و انتظارات آن‎ها اقدام می‌کند. این شرکت از طریق همكاري با نهادهای اجتماعي و دولتي همچون سازمان استاندارد، سازمان انتقال خون، سازمان محيط زيست، سازمان مديريت پسماند، شهرداری و تدوين تفاهمنامه با سازمان استاندارد، همكاري تحقيقاتي با دانشگاه‎ها و مراكز علمي و پژوهشي در راستاي تعريف پروژه‎هاي R&D و حمايت از به اشتراک‎ گذاري دانش از طریق ارائه مقالات در سمينارهاي بين‎ المللي و حمايت از پايان‎ نامه ‎هاي دانشجويان كارشناسي ارشد و دكتری حمايت از همايش‌ها، سمينارها و نمايشگاه ‎ها، پذيرش كارآموز از دانشگاه ‎ها، فراهم ‎سازي امكان بازديد استادان دانشگاه و دانشجويان از خطوط توليد و… همکاری می ‎کند.

طبق اعلام این شرکت، مهم‎ترین اقداماتی که تاکنون در حوزه مسوولیت های اجتماعی در محیط پیرامونی خود داشته است، خلاصه در سه بعد کلی شامل الف) بعد قانوني و زيست محيطي، ب) بعد اخلاقي، اجتماعي و انسان دوستانه و ج) بعد اقتصادی می‌شود که در ادامه شرح کارهای صورت‌گرفته در ابعاد مذکور به تفکیک آورده می‌شود.

الف) بعد قانوني و زيست محيطي: ساخت پارک ساحلي شيرينو، پايش آنلاين آلاینده ها، ساخت زمين چمن مصنوعي در روستاي كردلان، توسعه فضاي سبز داخل شركت، قرارداد زمين شيمي و اثرات زيست محيطی فلزات سنگين و هيدروكربن‌هاي آروماتيک چند حلقه اي در غبار خياباني شهر عسلويه، حمايت از مرجان هاي خليج فارس، برگزاري كارگاه آموزشي محيط زيست و خانواده برای خانواده های کارکنان، تصویب اختصاص بودجه برای حمایت از گونه جنگل های حرا استان بوشهر، حمایت از تالاب های استان بوشهر، پیاده سازی نظام مدیریت سبز، تهیه سندهای سیاهه انتشار آلاینده‌های محیط زیست، ردپای آب، ردپای کربن و تعیین و شناسایی پیامدهای زیست محیطی، قرار نگرفتن در فهرست صنایع آلاینده سازمان محیط زیست از سال ۱۳۹۹ تا کنون.

ب) بعد اخلاقي، اجتماعي و انسان دوستانه: جذب نيروهاي بومي، ساخت مدارس براي نقاط محروم، تامين ويلچر براي افراد معلول، كمک به ازدواج زوج‌هاي جوان عسلويه، پرداخت كمک هزينه خريد جهيزيه، کمک به تهیه نوشت‌افزار دانش آموزان، مشارکت در برگزاری کنگره های مختلف، کمک به سیل زدگان شهر کنگان در سال 1400، مشارکت در ساخت نقاهتگاه افراد مبتلا به کرونا، تأمين تجهيزات پزشکي و بسته حمايتي (مقابله با کرونا)، کمک به هلال احمر برای تجهیزات و کمک به کمیته امداد برای ساخت مسکن مددجویان شهرستان عسلویه انجام شده است.

علاوه بر این، کارکنان نیز در برنامه های مرتبط با مسوولیت اجتماعی برای کمک به جامعه ای وسیع تر مشارکت داده می شوند، در این راستا برنامه های متنوعی از سوی این پتروشیمی در سال‌های گذشته نظیر کمک به تامین سبد غذایی سفره اطعام و افطاری ایتام کنگان، کمک به افراد بی بضاعت و صندوق کمک و همیاری، کمک به سیل زدگان انجام شده است.

ج) بعد اقتصادی: پتروشیمی پردیس در این زمینه نیز بر استفاده از منابع داخلي كشور و سطح منطقه، ارزآوري، عقد قرارداد با شركت‎هاي دانش بنيان به طور جدی تمرکز داشته و دارد.