دادورزی: مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر با تشریح اقدامات این اداره‌کل در حوزه مراقبت و پایش بیماری‌ها، گفت: در ۶ ماه نخست امسال بیش از ۴۳ هزار آزمایش در آزمایشگاه‌های دامپزشکی استان انجام شده است.

به گزارش خبرنگار دادورزی؛ دکتر محمدحسن رهنما به مناسبت ۱۴ مهرماه روز ملی دامپزشکی، در جمع خبرنگاران و در بخش دوم نشست خبری که به پاسخ‌گویی پرسش‌ها و مطالبات خبرنگاران اختصاص داشت، با تشریح روند مراقبت فعال و غیرفعال بیماری‌ها اظهار کرد: مراقبت فعال توسط بخش دولتی و حاکمیت انجام می‌شود و کارکنان دامپزشکی در بازدیدهایی که از روستاها و مراکز تولید دارند، موارد مرتبط با بیماری‌ها را بررسی و به عنوان مراکز تحت نظارت، اطلاعات لازم را ثبت می‌کنند.

وی افزود: در کنار مراقبت فعال، مراقبت غیرفعال نیز وجود دارد که بخش خصوصی در آن نقش مهمی دارد. مسئولان فنی و بهداشتی، در صورت مشاهده بیماری یا هر مورد مشکوک، گزارش‌های لازم را ارائه می‌کنند.

دکتر رهنما ادامه داد: مجموعه این گزارش‌ها در سامانه GIS ثبت می‌شود. این سامانه یکی از به‌روزترین سیستم‌های کشور برای بررسی و ردیابی موضوعات مرتبط با بیماری‌هاست و قابلیت گذشته‌نگری نیز دارد؛ به این معنا که می‌توان اطلاعات مربوط به چند سال گذشته را روی نقشه مشاهده و یک بیماری خاص را در سطح استان یا کشور فیلتر و ردیابی کرد.

وی گفت: در مراقبت فعال، کارشناسان دامپزشکی در مراجعه به روستاها و مراکز، علائم بیماری را بررسی و در صورت نیاز نمونه‌برداری می‌کنند و نمونه‌ها برای انجام آزمایش ارسال می‌شود.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر درباره گزارش‌های مردمی نیز اظهار کرد: این گزارش‌ها گاهی به صورت تلفنی یا با مراجعه حضوری ارائه می‌شود که با توجه به اهمیت موضوع، یا اکیپی از شبکه و اداره دامپزشکی منطقه برای بررسی اعزام می‌شود و یا موضوع از طریق تلفنی پیگیری و به نزدیک‌ترین دامپزشک بخش خصوصی یا دولتی اطلاع‌رسانی می‌شود تا خدمات لازم ارائه شود.

صدور مجوزی برای کشتار و مصرف گوشت الاغ صادر نشده است

دکتر محمدحسن رهنما در پاسخ به پرسشی درباره موضوع کشتار الاغ و انتشار مطالبی در فضای مجازی در این زمینه گفت: فضای مجازی کشور متأسفانه آماده شنیدن برخی مسائل است که ممکن است آرامش ذهنی مردم را برهم بزند، اما سازمان دامپزشکی کشور به صورت رسمی اعلام کرده و معاون بهداشت و مدیریت بیماری‌های سازمان دامپزشکی نیز بر این موضوع تأکید کرده است که تاکنون هیچ مجوزی برای این موضوع صادر نشده است.

وی افزود: نامه‌ای که در فضای مجازی منتشر شده، به دنبال درخواست‌هایی بوده که برخی اقلیت‌های مذهبی برای استفاده از این فرآورده و همچنین صادرات آن محصول داشته‌اند.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر با اشاره به صادرات برخی محصولات حرام‌گوشت از استان بوشهر بیان کرد: در استان بوشهر محصولاتی مانند برخی ماهیان حرام‌گوشت، از جمله مارماهی و محصولات مشابه، به کشورهایی مانند چین و ویتنام صادر می‌شود؛ زیرا مصرف داخلی و بازارپسندی لازم را ندارند و صادرات آنها می‌تواند موجب ارزآوری و کمک به کشور شود.

رهنما گفت: در چنین فرآیندی، پس از انجام بررسی‌های لازم، ابتدا موضوع از نظر حاکمان شرعی و مراجع تقلید بررسی می‌شود و در صورت تأیید، درخواست در قالب مشخص و تحت نظارت انجام خواهد شد.

وی ادامه داد: در همان نامه نیز تأکید شده است که این محصولات باید دسته‌بندی و دارای برچسب و نام مشخص برای مناطق خاص باشند؛ بنابراین اگر چنین اتفاقی در آینده و با تأیید مراجع و طی فرآیندهای قانونی و هماهنگ‌شده رخ دهد، محصول به صورت گسترده عرضه نخواهد شد و برای منطقه خاصی که اقلیت‌های مذهبی در آن حضور دارند، ارسال می‌شود.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر تأکید کرد: در چنین فرآیندی، از تعداد دام‌های واردشده به کشتارگاه تا تعداد دام کشتارشده، میزان محصول، مقصد و محل عرضه و حتی فروشگاه مربوطه قابل رصد خواهد بود و تمهیدات لازم برای پایش این فرآیند باید پیش‌بینی شود.

محموله گوشت با بار میکروبی بالا به پودر گوشت تبدیل شد

دکتر رهنما در ادامه با اشاره به نمونه‌ای از نظارت دامپزشکی بر محموله‌های فرآورده‌های خام دامی اظهار کرد: یک محموله گوشت از کشور خارجی وارد استان بوشهر شد که در ابتدای امر، طبق فرآیند تعریف‌شده، توسط دامپزشکی نمونه‌برداری و آزمایش شد و مشخص شد بار میکروبی آن بالاتر از حد استاندارد مورد تأیید سازمان دامپزشکی است.

وی تصریح کرد: بار میکروبی بالا به معنای فاسد بودن محصول نیست، بلکه میزان بار میکروبی از حد استاندارد تعیین‌شده و شاخص‌هایی که سلامت محصول را تأیید می‌کند، فراتر رفته بود.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر افزود: این محموله ضبط شد و مراجع قضایی درباره آن تصمیم‌گیری کردند و در نهایت به پودر گوشت تبدیل شد تا در خوراک دام مورد استفاده قرار گیرد.

دکتر رهنما گفت: تلاش دامپزشکی این است که تا حد امکان از معدوم‌سازی سرمایه‌های کشور جلوگیری شود و محصولی که قابلیت مصرف انسانی ندارد، با رعایت فرآیندهای بهداشتی و حرارت‌دهی، در مسیر مصرف دامی قرار گیرد.

وی ادامه داد: این محموله تحت نظارت دامپزشکی و با صدور گواهی حمل و حضور مأموران دامپزشکی در محل بارگیری، به کارخانه پودر گوشت در استان فارس منتقل شد؛ زیرا استان بوشهر کارخانه پودر گوشت ندارد.

دکتر رهنما افزود: در زمان رسیدن محموله به کارخانه نیز تیم دامپزشکی استان فارس حضور پیدا کرد و فرآیند تخلیه، قیمت‌گذاری، کدگذاری و انتقال به سردخانه مشخص تحت نظارت انجام شد و تا پایان فرآیند تبدیل محصول نیز میزان و مشخصات آن ثبت و رصد شد تا امکان ورود آن به چرخه مصرف انسانی وجود نداشته باشد.

نبود ضابط قضایی، یکی از مشکلات برخورد با کشتار غیرمجاز است

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر در پاسخ به پرسشی درباره کشتار غیرمجاز در شهرستان دشتستان اظهار کرد: یکی از مشکلات ما در بحث کشتار غیرمجاز این است که سازمان دامپزشکی ضابط قضایی نیست.

وی افزود: وقتی در بازدیدها با مواردی مانند کشتار غیرمجاز مواجه می‌شویم، باید موضوع را صورت‌جلسه و برای اقدام قضایی به نیروی انتظامی ارائه کنیم تا به عنوان ضابط قضایی مأمور معرفی کند و پس از آن موضوع برای صدور حکم به قاضی ارجاع شود.

دکتر رهنما ادامه داد: در برخی موارد، با مأموران انتظامی چندین بار به محل مراجعه و صورت‌جلسه نیز تنظیم شده است، اما زمانی که برای پیگیری موضوع مراجعه می‌شود، اعلام می‌شود که موردی برای شکایت وجود ندارد.

وی گفت: اگر مورد مشخصی وجود داشته باشد، شخصاً موضوع را پیگیری می‌کنم، اما مشکل اینجاست که در برخی موارد، ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از مراجعه اولیه، زمانی برای بررسی موضوع اقدام می‌شود که دیگر اثری از لاشه یا کشتار غیرمجاز وجود ندارد.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر تصریح کرد: بارها اتفاق افتاده که نبود ضابط قضایی برای دامپزشکی باعث ایجاد مشکل شده است. ما پیگیر موضوع ضابط قضایی شدن دامپزشکی هستیم و در این زمینه مذاکراتی انجام شده و موفقیت‌هایی نیز به دست آمده است.

دکتر رهنما افزود: اگر این مشکل برطرف شود، مأموران دامپزشکی می‌توانند بلافاصله پس از حضور در محل و تنظیم صورت‌جلسه، موضوع را به قاضی ارائه کنند و قاضی نیز امکان صدور حکم داشته باشد.

وی با اشاره به تفاوت نگاه برخی قضات به موضوع کشتار غیرمجاز اظهار کرد: گاهی نظر قضات درباره این موضوع متفاوت است؛ یک قاضی موضوع را اولویت تلقی می‌کند و رأی محکم و بازدارنده صادر می‌کند، اما گاهی قاضی دیگری موضوع را ساده در نظر می‌گیرد و می‌گوید فرد می‌توانسته اینجا کشتار کند اما در جای دیگری این کار را انجام داده است.

دکتر محمدحسن رهنما تأکید کرد: در این زمینه نیازمند برگزاری جلسات مستمر با دستگاه قضایی و رسیدن به یک وحدت رویه هستیم.

ماندگاری نیروی انسانی متخصص در بوشهر دشوار است

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر درباره کمبود نیروی انسانی و خودرو نیز گفت: یکی از مشکلات استان بوشهر، شرایط اقلیمی آن است. در استان آزمون برگزار و جذب نیرو انجام می‌شود، اما شرایط آب‌وهوایی منطقه باعث می‌شود برخی نیروها از همان سال اول درخواست انتقال به مناطق خود را ارائه کنند.

وی افزود: اگرچه از سهمیه استان استفاده و نیرو جذب شده است، اما نگهداشت نیرو در این منطقه دشوار است. از سوی دیگر، کاهش جذب نیرو و سیاست کوچک‌سازی دولت نیز در سال‌های اخیر ادامه داشته و هر سال بخشی از نیروها بازنشسته می‌شوند، بدون اینکه نیروی جایگزین به همان میزان جذب شود.

دکتر رهنما ادامه داد: از طرف دیگر، بخشی از خدمات دامپزشکی به بخش خصوصی واگذار شده است. در گذشته دامپزشکی در برخی شهرستان‌ها حدود ۳۰ نیرو و ۸ تا ۱۰ خودرو داشت و تمام شهرستان را پوشش می‌داد، اما اکنون بخشی از فعالیت‌ها مانند واکسیناسیون به بخش خصوصی واگذار شده و اکیپ‌های واکسیناسیون بخش خصوصی به دامداری‌ها مراجعه می‌کنند.

وی گفت: در شرکت‌های فرآوری و مراکز بسته‌بندی نیز دامپزشکان بخش خصوصی حضور دارند و همه این فعالیت‌ها تحت نظارت عالیه دولت انجام می‌شود. بازدیدهای مستمر، هماهنگ‌شده و حتی سرزده از مراکز انجام و حضور نیروها، عملکرد و فعالیت آنها رصد و پایش می‌شود.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر افزود: این موضوع تا حدودی به جبران کاهش نیروی انسانی کمک کرده است، هرچند اقلیم استان باعث شده نیروی متخصص کمتری در استان حضور داشته باشد.

دکتر رهنما بیان کرد: اداره‌کل دامپزشکی و همچنین سازمان نظام دامپزشکی استان بارها اطلاع‌رسانی و درخواست جذب متخصص و نیروی متخصص را ارائه کرده‌اند، اما استقبال آنچنان که باید نبوده است.

وی گفت: بخشی از پزشکان دامپزشک بخش خصوصی که در استان فعالیت می‌کنند، غیربومی هستند و از استان‌هایی مانند فارس و اصفهان در بوشهر حضور پیدا کرده‌اند و عملیات نظارتی و پایشی را انجام می‌دهند.

گرید کشتارگاه بر میزان آب موجود در بسته‌بندی گوشت تأثیر دارد

دکتر رهنما درباره وجود آب در بسته‌بندی گوشت نیز اظهار کرد: کشتارگاه‌ها گریدهای متفاوتی دارند و هرچه گرید کشتارگاه بالاتر باشد، سیستم و خط کشتار استانداردتر و به‌روزتر است.

وی افزود: برای مثال در گریدهای بالاتر، طول خط آب‌چکان کشتارگاه بیشتر است و گوشت پس از کشتار زمان بیشتری برای طی فرآیند خشک‌شدن دارد؛ بنابراین در نهایت آب کمتری در بسته‌بندی گوشت مشاهده می‌شود.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر ادامه داد: در کشتارگاه‌هایی که گرید بالاتری دارند، معمولاً میزان آب موجود در بسته‌بندی بسیار کم است و حتی ممکن است هیچ آبی مشاهده نشود، زیرا فرآیند تولید استانداردتر است.

وی گفت: گاهی نیز ممکن است یک محصول در فروشگاه با شوک دمایی مواجه شده باشد؛ به این معنا که دمای نگهداری محصول به شکل غیرطبیعی بالا یا پایین شده باشد. اگر گوشت منجمد از حالت انجماد خارج شود، ممکن است مقداری خونابه در بسته‌بندی مشاهده شود.

دکتر رهنما تصریح کرد: این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده وجود چالش در فروشگاه یا مسیر حمل‌ونقل در یک بازه زمانی باشد.

وی افزود: در استان بوشهر به دنبال این هستیم که کشتارگاه‌ها را به سمت دریافت گریدهای بهتر، به‌ویژه گریدهای بالاتر مانند A و A+، هدایت و تشویق کنیم؛ زیرا این موضوع علاوه بر ارتقای کیفیت، برای صادرات محصول نیز اهمیت دارد.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر گفت: کشورهایی که از ایران محصول دریافت می‌کنند، در برخی موارد شرط می‌گذارند که کشتارگاه دارای گرید A یا A+ باشد. بنابراین کشتارگاهی که بتواند این قابلیت را داشته باشد، در زمینه صادرات نیز عملکرد بهتری خواهد داشت.

آموزش مستقیم بهره‌برداران با ایجاد گروه‌های تخصصی مجازی

دکتر محمدحسن رهنما درباره اقدامات انجام‌شده برای فرهنگ‌سازی و آموزش نیز اظهار کرد: علاوه بر آموزش‌های تخصصی و استفاده از ظرفیت رسانه‌ها و فضای مجازی، در مناسبت‌های خاص نیز اطلاع‌رسانی انجام می‌شود و آموزش بهره‌برداران را در دستور کار داریم.

وی افزود: آموزش‌ها به‌روز و در بالاترین سطح ممکن ارائه می‌شود. در حوزه آبزیان، سال گذشته حدود ۱۲ جلسه تخصصی برای بهره‌برداران برگزار شد که در زمینه مدیریت بیماری‌ها و تولید، از جمله بیماری AHPND، آموزش‌های لازم ارائه شد و این آموزش‌ها برای بخش خصوصی نیز مؤثر بود.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر ادامه داد: برای دامپزشکان بخش خصوصی نیز آموزش‌هایی برگزار و نحوه نمونه‌برداری به‌روزرسانی شد که در تشخیص بیماری‌ها بسیار مؤثر و کمک‌کننده بود.

وی گفت: در فضای مجازی نیز کانال‌ها و گروه‌های تخصصی ایجاد شده است. در حوزه آبزیان، یک گروه مجازی با حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر از بهره‌برداران فعال است و اطلاعات روز در اختیار آنها قرار می‌گیرد.

دکتر رهنما افزود: دو گروه هزار نفری نیز برای دامداران تشکیل شده که اطلاعات، آموزش‌ها و کلیپ‌های آموزشی را به صورت مستقیم دریافت می‌کنند. برای مسئولان فنی و بهداشتی، زنبورداران، مرغداران و حتی شتر‌داران نیز گروه‌ها و کانال‌های تخصصی ایجاد شده است.

وی بیان کرد: هدف از این اقدام کوتاه کردن مسیر ارتباط با بهره‌بردار است. در گذشته اگر دستورالعمل یا مطلب آموزشی تهیه می‌شد، از طریق اتحادیه‌ها منتقل می‌کردیم، اما ممکن بود مطلب در اتحادیه باقی بماند یا به همه اعضا منتقل نشود. به همین دلیل تلاش کردیم ارتباط مستقیم با بهره‌برداران برقرار کنیم و اطلاعات را مستقیماً در اختیار آنها قرار دهیم.

تلاش برای کاهش مغایرت‌های آزمایشگاهی در صادرات به روسیه

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر درباره آمار محموله‌های صادراتی و برگشت برخی محموله‌ها نیز اظهار کرد: بخشی از برگشت محموله‌ها، به دلیل مغایرت‌هایی بود که میان دستورالعمل‌های دو کشور ایران و روسیه وجود داشت.

وی افزود: اخیراً سفری به روسیه انجام شد که رئیس سازمان دامپزشکی، معاون ایشان و رئیس بخش آبزیان نیز در آن حضور داشتند و بنده نیز به عنوان تنها مدیرکل استانی در این نشست و دیدار با رؤسای سازمان دامپزشکی روسیه حضور داشتم.

دکتر رهنما ادامه داد: یکی از موضوعات این نشست، یکسان‌سازی دستورالعمل‌های دو کشور بود. حتی دستگاه‌هایی که آزمایش‌ها با آنها انجام می‌شود نیز اهمیت دارند؛ زیرا هر دستگاه کالیبراسیون و میزان دقت خاص خود را دارد.

وی گفت: ممکن است یک ماده یا شاخص در ایران با دستگاهی اندازه‌گیری شود و در روسیه با دستگاه دیگری مورد آزمایش قرار گیرد و همین موضوع باعث ایجاد اختلاف در نتایج شود. به همین دلیل در این سفر مقرر شد برای انجام آزمایش‌ها تا حد امکان از دستگاه‌های مشابه استفاده شود تا مغایرت‌ها و عدم انطباق‌ها به حداقل برسد و مشکلات صادرکنندگان کاهش پیدا کند.

دکتر رهنما افزود: بخشی از برگشت محموله‌ها نیز به دلیل شرایط منطقه‌ای و جنگ بوده است که محصولاتی در مسیر حمل‌ونقل برگشت خورده‌اند؛ در حالی که محصول مشکلی نداشته است. برای این محصولات، مسیرهای دیگری از جمله مسیر زمینی پیش‌بینی شد و صادرات ادامه پیدا کرد.

فعالیت ۳۵۶ مزرعه پرورش میگو در استان بوشهر

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر با اشاره به ظرفیت‌های پرورش میگو در استان اظهار کرد: ۱۱ سایت پرورش میگو در استان داریم که در شهرستان‌های بوشهر، ؟؟، دیلم، دشتی و دیر پراکنده هستند.

وی افزود: در مجموع حدود ۳۵۶ مزرعه پرورش میگو در استان وجود دارد که در این مزارع حدود سه هزار و ۸۳۸ استخر فعال است.

دکتر رهنما ادامه داد: هنوز فصل برداشت اصلی میگو آغاز نشده است، اما برخی مزارع برای خلوت کردن مزرعه و فراهم کردن فضای رشد بهتر، برداشت سرک انجام داده‌اند که تاکنون حدود ۱۰۰ تن محصول برداشت شده است.

وی گفت: پیش‌بینی ما و سازمان شیلات این است که تولید میگو در سال جاری به بیش از ۴۰ هزار تن برسد.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر افزود: در ۶ ماه نخست امسال ۶۱۵ مورد بازدید مراقبتی در حوزه بیماری‌های میگو و آبزیان انجام شده است.

واردات ۴.۶ میلیون قطعه بچه‌ماهی برای پرورش در قفس

رهنما درباره پرورش ماهی در قفس نیز اظهار کرد: استان بوشهر در زمینه مدیریت بیماری‌های آبزیان و پرورش ماهی در قفس نیز فعال است.

وی افزود: در سال جاری ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار قطعه بچه‌ماهی وارد شده و در اختیار واحدهای پرورش ماهی در قفس قرار گرفته است.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر ادامه داد: برخلاف میگو که در زمینه تولید لارو و بچه‌میگو به خودکفایی رسیده‌ایم، در حوزه ماهی هنوز به خودکفایی در تولید بچه‌ماهی نرسیده‌ایم.

وی گفت: ۴ واحد قفس فعال در استان داریم و حدود ۴ میلیون و ۴۰۳ هزار و ۳۴۹ قطعه بچه‌ماهی در این قفس‌ها ذخیره‌سازی شده است. همچنین حدود ۳۰ تن ماهی نیز تاکنون برداشت شده است.

واکسیناسیون بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار رأس دام در ۶ ماه

دکتر محمدحسن رهنما درباره مراقبت از بیماری‌های دامی نیز اظهار کرد: در ۶ ماه نخست امسال حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار رأس دام واکسینه شده‌اند که حدود ۹۷۰ هزار مورد آن مربوط به واکسن‌های استراتژیک بوده است.

وی افزود: حدود ۲۲۰ هزار مورد نیز واکسیناسیون علیه بیماری‌های غیراستراتژیک انجام شده است. در حوزه بیماری‌های مشترک نیز حدود ۱۹۰ هزار رأس دام علیه بیماری‌هایی مانند بروسلوز و هاری واکسینه شده‌اند.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر گفت: در سامانه مراقبت بیماری‌ها حدود ۱۹ هزار مورد مراقبت فعال ثبت شده و در حوزه بیماری‌های مشترک نیز چهار هزار و ۲۳۷ مورد مراقبت فعال انجام شده است.

انجام بیش از ۴۳ هزار آزمایش دامپزشکی در استان

رهنما با اشاره به فعالیت آزمایشگاه‌های دامپزشکی استان اظهار کرد: در حوزه آنالیز شیمیایی و میکروبی مواد خام دامی بیش از ۳۳ هزار آزمایش انجام شده است.

وی افزود: در حوزه سم‌شناسی ۸۷ آزمایش، بررسی فلزات سنگین و باقی‌مانده‌های دارویی ۳۲۱ آزمایش، میکروب‌شناسی مرضی دو هزار و ۵۱۳ آزمایش، سرولوژی دام و طیور حدود چهار هزار و ۶۰۰ آزمایش، آزمایش‌های مولکولی آبزیان دو هزار و ۱۲۲ مورد، پاتولوژی ۵۱۶ مورد و انگل‌شناسی ۴۵ مورد انجام شده است.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر تصریح کرد: مجموع آزمایش‌های انجام‌شده در ۶ ماه نخست امسال به بیش از ۴۳ هزار مورد رسیده است.

انجام بیش از ۷۲ هزار بازدید از مراکز عرضه

دکتر رهنما در پایان گفت: در ۶ ماه نخست امسال بیش از ۷۲ هزار مورد بازدید از مراکز عرضه فرآورده‌های خام دامی و مراکز تحت نظارت بهداشتی دامپزشکی انجام شده است.

وی افزود: در حوزه کشتار طیور نیز در ۶ ماه نخست امسال پنج میلیون و ۷۵۹ هزار قطعه مرغ مورد بررسی قرار گرفته و پس از طی فرآیندهای نظارتی، برای کشتار در استان ارسال شده است.